ABD-İran geriliminde kritik hareketlilik: Bölgeye sevkiyat artıyor



28 Şubat'ta soykırımcı İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırısıyla başlayan savaş 65. gününde ateşkes tartışmaları ve karşılıklı tehditlerle devam ediyor.

İRANLI ÜST DÜZEY ASKERİ YETKİLİDEN "İRAN İLE ABD ARASINDA YENİ BİR ÇATIŞMA OLASILIĞI MEVCUT" AÇIKLAMASI

Yarı resmi Fars Haber Ajansına göre, İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaş yönetiminden sorumlu birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı Komutan Yardımcısı Tuğgeneral Esedi, ülkesinin her türlü askeri tehdide karşı koymaya hazır olduğunu belirtti.

ABD'nin tehditlerine ve bölgedeki hareketliliğine işaret eden Esedi, "İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasında yeni bir çatışma olasılığı mevcuttur ve kanıtlar, ABD'nin herhangi bir söz veya anlaşmaya bağlı olmadığını göstermiştir." dedi.

"Silahlı Kuvvetler tam teyakkuzda." diyen Esedi, "Amerikalı yetkililerin eylemleri ve açıklamaları çoğunlukla medya odaklıdır. Öncelikle petrol fiyatlarındaki dalgalanmayı önlemek, ikincisi ise kendilerinin oluşturduğu çıkmazdan kurtulmak içindir." ifadelerini kullandı.

ABD ASKERİ UÇAKLARININ ORTA DOĞU YÖNÜNDEKİ HAREKETLİLİĞİ ARTTI

ABD-İran gerilimi devam ederken, ABD ordusuna ait çoğunluğu nakliye ve yakıt ikmal uçaklarından oluşan hava trafiğinde dikkati çeken yoğunluk gözlendi.

AA muhabirinin uçuş takip uygulaması Flightradar24 üzerinden yaptığı incelemede, 2 Mayıs'ta Avrupa'dan Orta Doğu ülkelerine intikal eden ABD ordusuna ait uçakların sayısında sıra dışı artış olduğu görüldü.

Bölgeye gönderilen uçakların çoğunluğunu, yaklaşık 77 ton kargo ve yaklaşık 100 asker taşıyabilen C-17A Globemaster III tipi askeri nakliye uçağı oluşturdu.

Öte yandan, yaklaşık 127 ton kargo taşıyabilen ABD Hava Kuvvetlerinin en büyük nakliye uçağı "Lockheed C-5M Super Galaxy" ve Boeing tarafından üretilen havada yakıt ikmal ve stratejik askeri nakliye uçağı "Boeing KC-46 Pegasus"ları da Avrupa ve Orta Doğu hava sahasında gözlendi.

Orta Doğu'ya doğru hareket eden nakliye uçağı sayısının en az 12 olduğu, bu uçakların bir kısmının Almanya'dan havalandığı gözlemlendi.

Orta Doğu'ya hareket eden uçaklar arasında Boeing KC-135R Stratotanker tipi askeri havada yakıt ikmal tanker uçakları da bulunurken, en az 4 yakıt ikmal uçağının da İsrail ve çevresinde hareket ettiği görüldü.

Öte yandan, Bahreyn çevresinde ABD'ye ait bir sinyal istihbaratı (SIGINT) keşif uçağı olan "Boeing RC-135W Rivet Joint" uçağı da havada gözlendi.

Ayrıca, ABD'den ayrılan ve istikametleri henüz belirlenemeyen nakliye uçakları olduğu da gözlemlendi.

İşte ABD/İsrail-İran savaşında dakika dakika yaşananlar:01:13 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'a ait gemilere müdahalelerle ilgili "korsan gibiyiz" şeklindeki açıklamalarına ilişkin, "Bu, uluslararası denizcilik seyrine yönelik eylemlerinin suç teşkil eden niteliğine dair doğrudan ve mahkum edici bir itiraftı." ifadelerini kullandı.

00:15 ABD-İran gerilimi devam ederken, ABD ordusuna ait çoğunluğu nakliye ve yakıt ikmal uçaklarından oluşan hava trafiğinde dikkati çeken yoğunluk gözlendi.

00:11 İsrail basını, ordunun, deniz ablukasının bir anlaşma yapılmasını sağlamaması halinde ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a saldırı başlatacağını öngördüğünü ve bu yönde hazırlık yaptığını ileri sürdü.

23:26 İran'ın Pakistan aracılığıyla ABD'ye sunduğu 14 maddelik teklifin, Washington'un 9 maddelik teklifine karşılık olarak hazırlandığı ve savaşın sonlandırılması için somut öneriler içerdiği bildirildi.

21:29 Tahran savcılığı, "İran'ın güvenliğini tehlikeye atan" 250'den fazla kişinin mal varlığına el konulduğunu bildirdi.

20:37 İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, İran Meclisi'nde Hürmüz Boğazı'ndan yeni geçiş protokolü için çalışma yapıldığını belirterek, "Hürmüz Boğazı'nın yönetim planı 12 madde olarak düzenlenmiştir. Bu plana göre, İsrail gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçmesine asla izin verilmeyecek." dedi.

19:26 İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ülkesinin Pakistan aracılığı ile ABD'ye sunduğu teklif hakkında, "Şu an top, çatışmayı sürdürmeyi mi yoksa diplomasi yolunu mu seçecek olan ABD'nin sahasında." dedi.

18:01 ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı etrafında ABD'nin uyguladığı abluka için "Bir bakıma korsan gibiyiz ama oyun oynamıyoruz." dedi.

17:00 Çin, ABD'nin, 5 Çinli şirkete, İran ile petrol ticareti yaptıkları gerekçesiyle getirdiği yaptırımları tanımayacağını bildirdi.

16:42 Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Sivil Havacılık Otoritesi, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş nedeniyle hava sahasında uygulanan geçici tedbirlerin kaldırıldığını ve hava trafiğinin normale döndüğünü açıkladı.

12.38 ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) yetkilisi, ABD'nin İran'a yönelik 2 haftadan fazla süredir uyguladığı deniz ablukasının Tahran yönetimine yaklaşık 4,8 milyar dolara mal olduğunun değerlendirildiğini söyledi.

11.40 İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot savaşın sona erdirilmesi konusundaki diplomatik girişimler hakkında görüş alışverişinde bulundu

11.08 İranlı üst düzey askeri komutanlardan Tuğgeneral Muhammed Cafer Esedi, İran ile ABD arasında yeni bir savaş ihtimali olduğunu söyledi.

11.02 İran'da "İsrail adına casusluk", "Mossad ile iş birliği" ve "yeryüzünde bozgunculuk" suçlamaları ile idam cezasına çarptırılan 2 kişinin cezaları infaz edildi.

10.07 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 13 Nisan'da İran limanlarına yönelik abluka başlatmasından bu yana toplam 45 geminin ABD güçlerinin talimatıyla İran limanlarına veya kıyı bölgelerine geri döndüğünü duyurdu.

03.10 ABD Başkanı Donald Trump, İran'a karşı başlattıkları savaşa ilişkin, "⁠Erken ayrılıp sorunun yeniden ortaya çıkmasına izin vermeyeceğiz." dedi.

01.50 ABD Başkanı Donald Trump, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması nedeniyle daha fazla petrol satışı yaptığını ifade ederek, "Bu kadar petrolümüz olması şans çünkü şimdi çok petrol satıyoruz. Gemiler artık Hürmüz Boğazı yerine buraya geliyor. Yüzlerce gemi geliyor. Teksas'ta, Louisiana'da, Alaska'da yükleme yapıyorlar" dedi.

01.00 Ürdün Kralı 2. Abdullah, ABD ile İran arasındaki ateşkesin kalıcı hale gelmesi için çabaların artırılması gerektiğini belirterek, "Savaşı sona erdirecek herhangi bir anlaşma, Arap ülkelerinin güvenliğini garanti altına almalıdır." dedi.

00.30 ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, bölgede ABD silahlı kuvvetlerinin varlığına rağmen İran ile savaşı "sona ermiş" saydığını ABD Kongresi'ne resmen bildirdi.

- ⁠İRAN'IN HÜRMÜZ BOĞAZI'NI KAPATMASI VE ABD'NİN DENİZ ABLUKASI

İran, ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta ortak saldırılarıyla başlayan savaş sonrasında küresel enerjinin stratejik geçiş noktalarından Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapatmıştı. Bu kararla petrol fiyatlarında savaş öncesine kıyasla yüzde 65'lere kadar artış görüldü.

ABD ile İran arasında 8 Nisan'da varılan ateşkes anlaşması sonrasında Pakistan arabuluculuğunda yapılan görüşmelerde sonuç çıkmayınca ABD Başkanı Donald Trump, 13 Nisan'da İran'a deniz ablukası uygulama kararı almış ve Hürmüz Boğazı'na giriş yapan ve çıkan İran bağlantılı gemilere müdahale etmeye başlamıştı.

İran, 17 Nisan'da Lübnan'da ateşkes sağlanması üzerine ateşkes süresince Hürmüz Boğazı'nın İran donanması ile koordinasyon halinde olmak şartıyla ticari gemilerin geçişlerine açık olduğunu duyurmuş ancak ABD'nin deniz ablukasına devam edeceğini duyurması üzerine Boğazdan geçişlere yeniden kısıtlamalar getirdiğini açıklamıştı.

ABD, bu süreçte Umman Denizi ve Hint Okyanusu'nda İran'a ait bazı ticari gemilere saldırarak ele geçirmiş, İran da buna karşılık Hürmüz Boğazı yakınlarında biri İsrail'le bağlantılı bazı gemilere müdahale ederek el koymuştu.