AA
İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, ABD'nin İslamabad'daki görüşmelerde, Hürmüz Boğazı için Amerikan rolünü içeren bir hukuki rejim oluşturulmasını önerdiğini belirterek, Tahran'ın bu talebi reddettiğini söyledi.
ABD'NİN HÜRMÜZ TEKLİFİNE RED
Nikzad, İran devlet televizyonunda katıldığı bir programda konuştu.
İran'ın müzakerelerde nükleer programı konusunda güvence için ve iyi niyetini kanıtlamak adına 430 kilogram yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumu seyreltme teklifinde bulunduğunu aktaran Nikzad, "İran, ABD ve Suudi Arabistan'ın katılımıyla bir seyreltme konsorsiyumu kurulacaktı ancak anlaşmayı yıktılar." dedi.
Ülkesinin, Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerden ücret almayı öngören talebine işaret eden Nikzad, ABD'nin de buna ortak olmayı istediğini ancak talebin İran tarafından reddedildiğini ifade ederek, "Öyle bir noktaya geldiler ki 'haydi, Amerikalıları da kapsayan bir Hürmüz Boğazı yasal rejimi oluşturalım' dediler. Peki sizin Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nde işiniz ne?" değerlendirmesinde bulundu.
İranlı yetkili, ABD ordusunun İran'da düşürülen uçağın pilotlarını arama çabaları kapsamında 6 Nisan'da İsfahan bölgesine asker indirmesinin de ABD'nin iddia ettiği gibi pilotları aramak değil, İsfahan'daki nükleer tesiste bulunduğu söylenen yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyum stokunu ele geçirmeyi hedeflediğini ancak başarısız olduklarını savundu.
İran Meclis Başkan Yardımcısı Ali Nikzad, Amerikalılara hitaben, "40 günlük savaşta galip tarafın, sosyal ağlardaki söylemlerle değil, milletlerin iradesi ve sahadaki üstünlükle belirlendiğini öğrendiler. Diplomasinin, isteklerin dikte edildiği bir arena değil, saygı ve gerçeklerin kabul edildiği bir arena olduğunu da öğrenecekler." ifadelerini kullandı.
İKİNCİ TUR GÖRÜŞMELER GÜNDEMDEKaynaklar, tarafların kamuoyuna yaptıkları açıklamalara rağmen diplomasi kapısının kapanmadığını ve birkaç gün içinde ikinci tur görüşmelerin gündeme gelebileceğini ifade etti.
Müzakerelerdeki temel anlaşmazlıkların Hürmüz Boğazı'nın ücret alınmaksızın yeniden açılması, İran'daki uranyumunun geleceği ve Tahran'ın dondurulmuş mal varlıklarının serbest bırakılması olduğu belirtildi.
İran'ın Basra Körfezi'ndeki önemli liman ve terminalleri
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA ABD ABLUKASI BAŞLADI
ABD'nin Hürmüz Boğazı'na yönelik ablukası TSİ 17:00 itibariyle başladı. ABD donanması, İran'ın izniyle Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere operasyonlar düzenleyeceğini kaydetti.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Umman Denizi ve Arap Denizi'nde İran'a geçiş ücreti ödeyen gemilere müdahale edileceğini bildirmişti.
ABD Başkanı Donald Trump'ın ablukaya başka ülkelerin de destek vereceğini açıklamasına karşın, henüz herhangi bir ülke kargo gemileri ve tankerlere yönelik operasyonlara katılacağını duyurmadı. Öte yandan İngiltere, Hürmüz Boğazı'ndaki mayın temizleme çalışmalarına donanmasıyla destek vereceğini kaydetti.
İŞTE ABD/İSRAİL İRAN SAVAŞINDA DAKİKA DAKİKA YAŞANANLAR:
18.46 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a "deniz ablukası" uygulama tehditlerine tepki göstererek, "yasa dışı savaşın, küresel ekonomiye karşı intikam eylemleriyle kazanılamayacağı" değerlendirmesini yaptı.18.38 Bahreyn, Irak topraklarından ülkeye yapılan saldırılara tepki olarak Irak'ın Bahreyn Büyükelçiliği Maslahatgüzarını Dışişleri Bakanlığına çağırdı.18.17 ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın elinde kalan gemilerin Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alan Amerikan deniz kuvvetlerine yaklaşması halinde "etkisiz hale getirileceği" tehdidinde bulundu.17.53 Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, İran ve ABD arasında cumartesi günü yapılan görüşmelerin yeni turunun yakında başlamasının beklendiğini söyledi.17:39 ABD Başkanı Donald Trump, "İran donanması denizin dibinde, tamamen yok edilmiş durumda, 158 gemi. Vuramadığımız şey ise 'hızlı saldırı gemisi' dedikleri az sayıdaki gemileri. Çünkü onları büyük bir tehdit olarak görmedik. Bu gemilerden herhangi biri ablukamıza yaklaşırsa, denizde teknelerle uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullandığımız aynı imha sistemiyle derhal ortadan kaldırılacaklardır. Hızlı ve acımasız bir şekilde. ABD'ye okyanus veya deniz yoluyla giren uyuşturucuların yüzde 98,2'si durduruldu" ifadelerini kullandı.17:36 ABD ve İsrail'in İran'a yönelik 28 Şubat'ta başlattığı saldırılarda hedef aldığı başkent Tahran'daki Pasteur Enstitüsü'nde ciddi hasar meydana geldi.17:30 Hürmüz'de abluka başladı. Trump'tan ilk açıklama: İran donanmasından 158 gemi denizin dibinde.17:06 İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO) ABD'nin Hürmüz Boğazı'na yönelik abluka kararı kapsamında İran limanlarını ve kıyı bölgelerini kapsayan deniz erişim kısıtlamalarının yürürlüğe girdiğine ilişkin bildirim aldığını ve bu kısıtlamaların İran'ın tüm kıyı şeridi, limanları ve enerji altyapısını kapsayacak şekilde uygulanacağını duyurdu.17:02 İsrail basınının iddiasına göre, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail'i de kapsayan geçici ateşkesin çok kısa sürede bozulabileceğini söyledi.16:48 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın, savaş karşıtı tutumu nedeniyle Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo'ya eleştirilerini ve kendisini Hazreti İsa şeklinde tasvir etmesini kınadı.16:15 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, "Böyle bir Papa istemiyorum" ifadelerini kullanarak Papa'yı eleştiren ABD Başkanı Donald Trump'a yanıt vererek, "Papa'ya yapılan hakareti kınıyorum. Allah adına size şan ve şeref diliyorum" dedi.16:01 AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Lübnan yanarken, Orta Doğu'da ya da Körfez'de istikrar mümkün değil. Bu nedenle tüm taraflara, Lübnan'ın egemenliğine saygı gösterme çağrısı yapıyor ve tam bir ateşkes talep ediyoruz" dedi.15:56 ABD ve İran arasında Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yürütülen müzakerelerin sonuçsuz kalmasının ardından İsrail ordusunun İran'ın "muhtemel sürpriz" saldırına hazırlandığı iddia edildi.15.22 İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ABD'nin İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası kararını desteklediklerini açıkladı.14.08 Çin, ABD ile İsrail'in saldırıları ve İran'ın misillemeleri ile Orta Doğu'da tırmanan çatışma nedeniyle gemi trafiğinde kesintilerin yaşandığı Hürmüz Boğazı'nın açık olmasının uluslararası toplumun ortak çıkarı olduğunu belirtti.13.54 İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda uygulayacağı ablukayı desteklemediklerini ve amaçlarının boğazı tamamen açmak olduğunu belirtti.13.41 Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran ile ABD arasında düzenlenen müzakerelerin olumsuz sonuçlanmasının ardından, hem Orta Doğu'ya giden hem de bölgeden ayrılan savaş uçağı sayısında ciddi artış görüldü.12: 53 ABD ile İran arasında Pakistan'da kalıcı ateşkes için yapılan görüşmelerde, saldırıların sona ermesi ve dondurulmuş fonların bir kısmının serbest bırakılması karşılığında Washington'un Tahran'dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl boyunca dondurmasını istediği ileri sürüldü.12:48 İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Suudi Arabistanlı mevkidaşı Faysal bin Ferhan, bölgedeki son gelişmeler ile Pakistan'da yapılan ancak sonuç alınamayan İran-ABD görüşmelerini ele aldı.12:44 Fransa ve İngiltere hükümetlerinin, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaş nedeniyle enerji akışının sekteye uğradığı Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden tesis edilmesi için oluşturulacak "çok taraflı barışçıl misyona" destek verecek ülkelerin katılımıyla konferans düzenleyeceği bildirildi.12:35 İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı ablukaya alma girişimine ilişkin, "Belki diğer kartlarımızı ortaya koyarız." dedi.11:45 İspanya'nın ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaş nedeniyle geçici olarak kapattığı Tahran Büyükelçiliğini yeniden açtığı bildirildi.11.01 Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Orta Doğu'daki İran odaklı gelişmeler ve bunların Avrupa üzerindeki etkilerini ele almak üzere toplandı.11.00 ABD'de yapılan bir ankete göre, Başkan Donald Trump'ın İran politikasına kamuoyu desteği sınırlı kalırken, katılımcıların çoğunluğu yönetimin yaklaşımını onaylamadığını ifade etti.10:32 İran, ABD'nin "deniz ablukası" tehdidinin ardından Basra Körfezi ve Umman Denizi'ndeki limanlarının güvenliğinin tehdit edilmesi halinde "bölgedeki hiçbir limanın güvende olmayacağını" belirtti.10.27 ABD ve İsrail'in, mart ayının sonlarında Hürmüz Boğazı'nın yaklaşık 160 kilometre kuzeyindeki İran'ın "Kartal 44" yer altı hava üssüne saldırı düzenlediği ve üssün pistinde tahribata yol açtığı öne sürüldü.10.18 Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'na yönelik abluka kararına katılmaları yönünde kendilerine herhangi bir talep iletilmediğini söyledi.09:50 ABD Başkanı Donald Trump ve danışmanlarının Tahran yönetimi ile müzakerelerdeki "çıkmazı aşmanın bir yolu" olarak İran'a sınırlı düzeyde saldırıları yeniden başlatmayı değerlendirdiği öne sürüldü.09:31 Pakistan'ın başkenti İslamabad'da Tahran ile Washington arasında yürütülen görüşmelerde ortak bir anlaşmaya varılamamasına rağmen ABD ile İran arasında, diplomasi kapısının halen açık olduğu ve birkaç gün içinde ikinci tur görüşmelerin yapılabileceği öne sürüldü.01.08 İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Pakistan'da gerçekleştirilen İran-ABD müzakerelerine ilişkin, "İslamabad mutabakatına birkaç adım kala aşırı iddialı, sürekli değişen hedefler ve abluka tehdidiyle karşı karşıya kaldık." dedi.00.22 İsrail Meclisinde Ulusal Güvenlik Komitesi Başkanı ve Otzma Yehudit (Yahudi Gücü) partisi Milletvekili Zvika Vogel, ABD Başkanı Donald Trump'ın ateşkese rağmen İran'a yönelik tehdit dolu açıklamalarda bulunmasını tiye aldı.00.13 CENTCOM, 13 Nisan saat 17.00'de (TSİ) İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağını duyurdu.23.53 İran Savunma Bakanlığı Sözcüsü Rıza Telayi Nik, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün sonsuza kadar İran'ın ve bölgenin elinde kalacağını söyledi.23.40 Hizbullah, İsrail ordusuna karşı gün içinde insansız hava araçları ve roketlerle 33 saldırı düzenlendiğini bildirdi.