ABDULLAH POLAT
ABD/İsrail-İran savaşının 34'üncü gününde Orta Doğu'da karşılıklı füzeler peş peşe ateşleniyor.
Amerikan CNN televizyonuna konuşan El-Gamal, ABD Başkanı Trump'ın Beyaz Saray'da İran gündemine ilişkin güncel durumu değerlendirdiği dünkü "Ulusa Sesleniş" konuşmasındaki ifadelerine tepki gösterdi.
Konuşmanın içeriğinin, İran'da "ABD Başkanı'nın çaresizliği" şeklinde algılandığını belirten El-Gamal, "Trump'ın saldırgan söylemleri, çatışmayı sona erdirme konusundaki çaresizliğini gösteriyor." dedi.
El-Gamal, "İran rejimi, Trump'ın konuşmalarından aslında bir anlaşma yapma konusunda çaresiz olduğunu anlıyor. ABD'ye, Körfez müttefiklerine ve küresel enerji piyasalarına bu maliyetleri dayatmaya devam ederlerse (İran) kendi şartlarıyla müzakere masasına oturma şanslarının daha yüksek olduğunu biliyor." diye konuştu.
Trump'ın son dönemde "müzakere çağrıları ile gerilimi tırmandırma" tehditleri arasında "tereddütlü tutum" gösterdiğini belirten El-Gamal, bu tutumun bölgedeki "çatışmayı sona erdirebilecek müzakerelerdeki ilerlemeyi baltaladığını" savundu.El-Gamal, "(Çatışmaların sonlandırılması) Geçen haftaya göre daha yakın değiliz çünkü (Trump) aynı şeyi yapmaya devam ediyor, bu iki pozisyon arasında gidip geliyor. 'Bir anlaşma (bize) vermezseniz sizi taş devrine geri döndüreceğiz' sözleriyle düşmanı müzakere masasına getiremezsiniz." ifadelerini kullandı.ABD Savunma Bakanlığında 2008-2015 yıllarında Orta Doğu danışmanı olarak görev yapan El-Gamal, bu sürede Irak, Lübnan ve Suriye konularına odaklanmıştı.İşte ABD/İsrail-İran savaşında dakika dakika yaşananlar:
18:32 Almanya Dışişleri Bakanlığı, Körfez ülkelerine karşı çatışmaların durdurulması ve müzakere yoluyla bir çözüme ulaşılması için Çin'in, sahip olduğu nüfuz ile İran üzerinde yapıcı etki oluşturabileceğini bildirdi.18:21 Kuveyt Savunma Bakanlığı, son 24 saatte ülkenin İran kaynaklı 2 seyir füzesi ve 13 insansız hava aracıyla (İHA) hedef alındığını bildirdi.17:58 Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Suudi Arabistan'a, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğindeki kesintinin ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın yayılma etkisi olduğuna işaret ederek, çatışma sürdükçe Boğaz'daki istikrarsızlığın devam edeceği mesajını verdi.17:57 Katar Savunma Bakanlığı: İran'dan topraklarımıza bir dizi İHA ile saldırı düzenlendi17:45 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD'nin kara saldırısı tehditlerine, "Silahlı, hazırlıklı ve dimdik ayaktayız. Gelin bekliyoruz." sözleriyle yanıt verdi.17:42 ABD ve İsrail, İran'ın başkenti Tahran yakınlarındaki Kerec kentine düzenlediği hava saldırısında bir kez daha B1 Köprüsü'nü hedef aldı.17:22 Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Keşm Adası'nda İran'a ait ticaret limanı ve bir iskelesine, ABD-İsrail tarafından saldırı düzenlendiği bildirildi.17:15 Irak'ın batısındaki Enbar vilayetinde Şii milis gücü Haşdi Şabi karargahına ABD-İsrail tarafından hava saldırısı düzenlendiği belirtildi.16:49 İran ordusu, Ürdün'deki El-Azrak Üssü'nde bulunan ABD güçlerine ait gelişmiş savaş uçaklarının bulunduğu yerin bomba yüklü insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef alındığını duyurdu.16:38 Uluslararası hukuk uzmanları, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırısının "savaş suçu" olabileceğini bildirdi.15:58 ABD'ye, İran'a saldırılar için Avusturya hava sahasını kullanmasına "ülkenin tarafsızlık yasası" gereğince izin verilmediği belirtildi.15:55 İran Devrim Muhafızları Ordusu, İran'ın sanayi tesislerine yönelik saldırılara karşılık olarak "Gerçek Vaad 4" operasyonunun 90'ıncı dalgasında ABD ve İsrail'e ait sanayi ve askeri tesislerin füze ve İHA'larla hedef alındığını, saldırılarda onlarca ABD'linin öldüğü ve yaralandığını açıkladı.15:40 ABD ve İsrail, İran'ın Elbruz eyaletine bağlı Tahran yakınlarındaki Kerec kentine düzenlediği hava saldırısında B1 Köprüsü'nü hedef aldı; köprünün orta kesimi tamamen yıkılırken bazı kişiler de yaralandı.15.20 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik kara harekatı düzenleyeceğine yönelik iddialara ilişkin, "Savaş taraftarı değiliz ancak konu vatan savunması olunca hepimiz bir asker oluruz" değerlendirmesinde bulundu.15:16 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik kara harekatı düzenleyeceğine yönelik iddialara ilişkin, "Savaş taraftarı değiliz ancak konu vatan savunması olunca hepimiz bir asker oluruz" değerlendirmesinde bulundu.15.10 İran'ın İsfahan kentindeki Mübarek Çelik Fabrikası'nda , 29-31 Mart'ta düzenlenen ABD-İsrail saldırılarında alınan ağır hasar nedeniyle üretim hatlarının tamamen durduğu belirtildi.14.58 Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Hürmüz Boğazı'nı açmak için askeri bir operasyonu gerçekçi bulmadığını belirtti. 14:51 Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), hava savunma sistemlerinin gün içerisinde İran'dan atılan 19 balistik füze ve 26 insansız hava aracına (İHA) müdahale ettiğini açıkladı.14.37 Birleşik Arap Emirlikleri: İran'dan gün içinde 19 balistik füze ve 26 silahlı insansız hava aracıyla saldırı düzenlendi14.28 ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon) eski Orta Doğu Danışmanı Jasmine El-Gamal, ABD Başkanı Donald Trump'ın saldırgan söylemlerinin, "çatışmayı sona erdirme konusundaki çaresizliğini gösterdiğini" bildirdi.13.12 Bulgaristan Dışişleri Bakanı Nadejda Neynski, İran'ın Bulgaristan'a ilettiği diplomatik notanın "tehdit" değil, "uyarı" niteliğinde olduğunu söyledi.12:58 İran'da ocak ayındaki protestolar sırasında "silah ve mühimmat çalmak amacıyla askeri tesislere girmek ve kamu mallarını tahrip edip yakmak" iddiasıyla yargılanarak idama mahkum edilen bir kişinin cezasının infaz edildiği belirtildi.12:36 Bahreyn, ABD-İsrail saldırılarının başladığı günden bu yana misillemelerde bulunan İran'dan atılan 188 füze ve 429 insansız hava aracının (İHA) hava savunma sistemlerince etkisiz hale getirildiğini duyurdu.12:26 İran Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Hüseyin Kirmanpur, Tahran'daki Pasteur Enstitüsü'nün ABD-İsrail tarafından hedef alınmasını "uluslararası sağlık güvenliğine doğrudan bir saldırı" şeklinde nitelendirerek, küresel sağlık kuruluşlarına söz konusu saldırıyı kınamaları çağrısında bulundu.12:21 İsviçre, İran'a yönelik saldırılarla ilgili ABD'den gelen 11 uçuş talebinin 4'ünü onaylarken, tarafsızlık yasası gereği "açıkça çatışmayla ilgili olmayan" uçaklara onay verdiğini ve diğer durumlarda hava sahasını kapattığını bildirdi.12:12 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD'nin 28 Şubat'ta Lamerd kentinde bir spor salonunu hedef alarak 21 gencin ölümüne neden olan saldırısını savaş suçu olarak niteledi.12:09 Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, Hürmüz Boğazı'ndan "güvenli geçişin yeniden sağlanmasını" istediklerini bildirdi.12:08 Amerikan-İslam İlişkileri Konseyi (CAIR), İran'a yönelik saldırıları nedeniyle ABD yönetimine tepki göstererek, "Trump yönetimi, Amerikan halkının iradesine rağmen ülkemizin İsrail tarafından yasa dışı bir savaşa sürüklenmesine izin verdi." ifadesini kullandı.
12:06 Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, hükümetin, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın ülkeye ekonomik etkilerini, "savaş zamanı seviyesinde bir kriz olarak değerlendirdiğini" belirtti.11:34 İran'ın ABD ve İsrail saldırılarına misilleme kapsamında 28 Şubat'tan bu yana çoğunluğu Körfez bölgesinde 7 Arap ülkesindeki ABD üsleri ile kritik noktalara en az 5 bin 735 füze ve İHA saldırısı gerçekleştirdiği bildirildi.11.27 İran Ordu Komutanı Tümgeneral Emir Hatemi, ABD'nin kara saldırısı ihtimaline karşı orduya "düşmanın hareketlerinin hassasiyetle izlenmesi gerektiği talimatını vererek, "Düşman kara saldırısı girişiminde bulunursa tek birinin bile sağ kalmaması sağlanmalıdır." dedi.11:26 Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Körfez bölgelerindeki çatışmalara kalıcı çözümler bulmak amacıyla faaliyet gösteren bağımsız kuruluş Forward Thinking Direktörü Oliver Mcternan, uluslararası hukukta çifte standart uygulanmasının küresel düzeni zayıflattığını belirterek, kalıcı barış için adalet temelli bir sistemin önemine dikkati çekti.11:10 İsrail ordusu, ABD ile ortak saldırıları sürdürdüğü İran'da Devrim Muhafızları Ordusu'na (DMO) ait bir üssü ve komutanlar tarafından kullanılan bir mobil komuta merkezini vurduğunu iddia etti.11:04 ABD'nin kıtadaki müttefiklerine danışmadan başlattığı İran saldırılarını "kendi savaşı" olarak görmeyen Avrupa ülkeleri, savaşa dahil olmaktan kaçınmaya devam ediyor.11:03 İran'da önde gelen isimlerden ve Devletin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Muhsin Rızai, "yaptırımlar kaldırılmadıkça ve zararlar için tazminat ödenmedikçe" savaşın durdurulması için hiçbir diplomatik sürecin başlayamayacağını söyledi.10:58 İran'ın Fars eyaletine bağlı Laristan kentinde bir köy yakınlarına ABD-İsrail'in düzenlediği saldırıda 2 çocuğun hayatını kaybettiği bildirildi.10:15 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, savaş-ateşkes-müzakere döngüsüne müsamaha göstermeyeceklerini ve bunu kırmak için ABD-İsrail'in ülkeye açtığı savaşta şiddetle karşılık vermeye devam edeceklerini söyledi.09.58 İran Devrim Muhafızları Ordusu, Şiraz kenti semalarında İsrail'e ait bir Hermes-900 silahlı insansız hava aracının (SİHA) daha düşürüldüğünü bildirdi.09.50 İran lideri Mücteba Hamaney'in Başdanışmanı ve ülkenin önde gelen siyasetçilerinden Ali Ekber Velayeti, Hürmüz Boğazı'nın "İran'ın düşmanlarına ve onların üslerine kapalı kalacağını" belirtti.09.44 Çin, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşın sona erdirilmesi ve Orta Doğu'da kalıcı barışın tesisi için bölge ülkesi Bahreyn ile çalışmaya hazır olduğu mesajını verdi.09.41 İran ordusu, ABD ve İsrail'in saldırılarına karşılık "daha geniş kapsamlı ve yıkıcı eylemler" gerçekleştireceklerini bildirdi.09:10 Suudi Arabistan, hava sahasına giren insansız hava aracı (İHA) saldırılarının engellendiğini duyurdu.09:04 ABD'nin Bağdat Büyükelçiliği, Irak'taki ABD vatandaşlarına ülkeyi derhal terk etmeleri yönündeki uyarısını yineledi.07.56 Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) başkenti Abu Dabi'de, hava savunma sistemleri tarafından bir füzenin engellenmesi sonucu maddi hasar meydana geldiği bildirildi.07.03 İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile Vietnam Dışişleri Bakanı Le Hoai Trung, yaptıkları telefon görüşmesinde bölgedeki son gelişmeleri ele aldı.
06.38 ABD-İsrail saldırıları altındaki İran'ın Merkezi eyaletine bağlı Humeyn kentinde MQ-9 tipi bir insansız hava aracının (İHA) düşürüldüğü bildirildi.
06.32 Suudi Arabistan, Bahreyn ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), yeni füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırılarına hedef olduklarını açıkladı.
06.05 ABD Başkanı Donald Trump, ABD ordusunun İran'da hızlı, kararlı ve ezici zaferler elde ettiğini belirterek, "Stratejik hedeflerin tamamlanmak üzere olduğunu büyük bir memnuniyetle söyleyebilirim" dedi. İran operasyonunun bir süre daha devam edeceğinin altını çizen Trump, "Önümüzdeki 2-3 hafta boyunca İran'a çok sert darbeler indireceğiz" ifadelerini kullandı. Trump, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrole ihtiyacı olan ülkelere, petrolü ABD'den alma çağrısı yaptı.
04.36 Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Dubai kentinde hava savunma sistemlerinin devreye girmesinin ardından patlama sesleri duyulduğu bildirildi.
04.29 Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), ülkede yaşayan İran vatandaşlarının sınır dışı edileceğine ilişkin iddiaları yalanlayarak, "İranlı topluluğun sosyal dokunun bir parçasını oluşturduğunu" bildirdi.
04.04 İran'ın İsrail'in Bney Brak şehrini hedef alan füze saldırısı, su şebekesinde hasara yol açarak su baskınına neden oldu.
04.01 Yemen'deki İran destekli Husiler, Körfez ülkelerinin ABD ve İsrail'in yanında savaşa katılması halinde, Babülmendep Boğazı'nı kapatabilecekleri uyarısında bulundu.
03.56 ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarında Fars eyaletine bağlı Laristan ilçesinde 4 kişinin öldüğü, 3 kişinin de yaralandığı bildirildi.
02.27 ABD ile İsrail'in ortak saldırıları sürdürdüğü İran'ın misillemesinin ardından başta Tel Aviv olmak üzere İsrail'in merkezindeki birçok kentte sirenler çaldı, patlama sesleri duyuldu.
02.12 ABD'nin Virginia eyaletindeki Arlington kentinde bulunan bir Exxon istasyonunda, galon başına 4 doları aşan akaryakıt fiyatları tabelalara yansıdı. Ülke genelinde ortalama benzin fiyatı, Orta Doğu'da süren ABD/İsrail-İran savaşı nedeniyle artan maliyetlerin de etkisiyle 4,02 dolara ulaştı.02.11 İran ile müzakereleri sürdüren ABD'nin ileriki günlerde atılacak sert adımlar için İsrail ile koordinasyon içerisinde olduğu iddia edildi.
00.54 ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarında Hürmüz Boğazı'ndaki bazı iskelelerin hedef alındığı bildirildi.
00.30 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD halkına yönelik yayımladığı açık mektupta, "Bu savaş, Amerikan halkının tam olarak hangi çıkarlarına hizmet ediyor? Bir ülkeyi 'taş devrine' bombalamaktan övünmek, ABD'nin küresel itibarını daha da zedelemekten başka ne işe yarıyor? Bu güç gösterisi değil; stratejik bir şaşkınlık ve çözüm üretememe işareti. Dünya bugün bir yol ayrımında. Bunun neticesi sonraki nesillerin geleceğini şekillendirecek" dedi.
00.15 İran Stratejik Dış İlişkiler Konseyi Başkanı Kemal Harrazi'nin, ABD ve İsrail saldırılarında ağır yaralandığı bildirildi.
- ABD-İSRAİL'İN İRAN'A SALDIRILARI
İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.
İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Kuveyt başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.
ABD-İsrail saldırılarında, eski İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.