Tek sayfalık mutabakat! ABD ve İran savaşı bitiriyor iddiası



28 Şubat'ta soykırımcı İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırısıyla başlayan savaş iki ayı aşkın süredir devam ederken ateşkes tartışmaları ve karşılıklı tehditler sürüyor.

ABD BAŞKANI TRUMP, ÖZGÜRLÜK PROJESİ'NİN KISA SÜRELİĞİNE DURDURULMASINA KARAR VERDİKLERİNİ BİLDİRDİ

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirdi.

Trump, sosyal medya hesabından, Hürmüz Boğazı'ndaki Özgürlük Projesi'nin son durumuna dair açıklama yaptı.

ABD Başkanı Trump, şunları kaydetti:

"Pakistan ve diğer ülkelerin talebi üzerine, İran'a karşı yürüttüğümüz harekatta elde ettiğimiz muazzam askeri başarılar ve ayrıca İran temsilcileriyle tam ve nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedilmiş olması dolayısıyla, abluka tam olarak yürürlükte kalmakla birlikte, (taraflar arası) anlaşmanın nihai hale getirilip imzalanıp imzalanamayacağını görmek için Özgürlük Projesi'nin kısa bir süreliğine durdurulmasına karşılıklı olarak karar verdik."

ABD BASINI TEPKİLİ

Amerikan basını, Trump'ın Özgürlük Projesini ve bu kararı kısa sürede askıya almasını eleştirdi. Ortak görüş, Trump'ın projenin başarısızlığı nedeniyle böyle bir karar aldığı yönünde. The New York Times gazetesi, Trump'ın ani bir "U" dönüşü yaptığını yazdı. Axios haber sitesi, Özgürlük Projesi'nin Hürmüz Boğazı'nda saldırıların yeniden başlamasına yol açtığını hatırlattı. CNN ise projenin yeni onaylandığına ve günler sonra iptaline dikkat çekti. Amerikan basını bu süreçte sadece 3 geminin boğazı geçmeyi başarmasına da dikkat çekti.

İRAN BASINI, TRUMP'IN ÖZGÜRLÜK PROJESİ'Nİ ASKIYA ALMASINI "BAŞARISIZLIK" OLARAK DEĞERLENDİRDİ

İran basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulması yönündeki açıklamasını "başarısızlık" olarak nitelendirdi.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, konuya ilişkin haberini "Trump geri adım attı, sözde 'Özgürlük Projesi' durduruldu" başlığıyla verdi.

Trump'ın Özgürlük Projesi'nin askıya alındığını duyurmasının "ABD'nin Hürmüz Boğazı sorunuyla başa çıkmadaki başarısızlıklarının devamı niteliğinde" bir adım olarak değerlendirildiği haberde, "Trump, planının başarısızlığını bir şekilde örtbas etmeye çalışırken, her zamanki yanlış iddialarını bir araya getirdi." ifadesine yer verildi.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı da Trump'ın açıklamasına ilişkin, "Trump, Özgürlük Projesi'ni durdurarak bir daha geri adım attı" başlığını kullandı.

Haberde, Trump'ın planı geçici olarak durdurma açıklaması "İran'dan yapılan kesin uyarılar karşısında" verilmiş bir karar olarak yorumlandı.

ABD MEDYASI: "WASHİNGTON, SAVAŞI SONA ERDİRMEK İÇİN İRAN İLE TEK SAYFALIK MUTABAKAT ZAPTI ÜZERİNDE ANLAŞMAYA YAKIN"

ABD ile İran arasında kalıcı ateşkes için uluslararası çabalar devam ediyor. ABD merkezli haber sitesi Axios'un yetkililere dayandırdığı haberinde, Washington'ın, savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturmak amacıyla İran ile tek sayfalık bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya yaklaştığı bildirildi. Axios'a konuşan iki ABD'li yetkili ve konu hakkında bilgilendirilmiş iki kaynağa göre; ABD, önümüzdeki 48 saat içinde İran'dan bazı kritik başlıklarda yanıt bekliyor. Henüz kesinleşmiş bir anlaşma yok, ancak taraflar savaşın başlangıcından bu yana hiç olmadığı kadar anlaşmaya yaklaştı. Başkan Trump'ın Hürmüz Boğazı'nda yeni duyurduğu Özgürlük Projesi' operasyonunu geri çekme ve kırılgan ateşkesi koruma kararı da müzakerelerde kaydedilen ilerlemeye dayanıyor.

"MUTABAKAT ZAPTI, WİTKOFF VE KUSHNER İLE BAZI İRANLI YETKİLİLER ARASINDA MÜZAKERE EDİLİYOR"

Taslak anlaşmaya göre, İran'ın nükleer zenginleştirmeyi durdurmayı taahhüt etmesi, ABD'nin yaptırımları kaldırmayı ve dondurulmuş İran fonlarından milyarlarca doları serbest bırakmayı kabul etmesi, ayrıca her iki tarafın da Hürmüz Boğazı'ndan geçişle ilgili kısıtlamaları kaldırması öngörülüyor. İddia edilen 14 maddelik ve tek sayfadan oluşan mutabakat zaptı, Trump'ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile bazı İranlı yetkililer arasında, hem doğrudan hem de arabulucular aracılığıyla müzakere ediliyor. Mevcut haliyle bu belge, bölgede savaşın sona erdiğini ilan edecek ve boğazın açılması, İran'ın nükleer programının sınırlandırılması ve ABD yaptırımlarının kaldırılması için 30 günlük ayrıntılı müzakere sürecini başlatacak. Kaynaklara göre bu görüşmeler İslamabad veya Cenevre'de yapılabilir. Bir ABD'li yetkiliye göre, İran'ın boğazdaki deniz taşımacılığına getirdiği kısıtlamalar ile ABD'nin deniz ablukası bu 30 günlük süreçte kademeli olarak kaldırılacak. . Eğer müzakereler çökerse, ABD güçleri ablukayı yeniden uygulayabilecek veya askeri operasyonlara tekrar başlayabilecek. Kaynaklara göre bu görüşmeler İslamabad veya Cenevre'de yapılabilir.

İşte ABD/İsrail-İran savaşında dakika dakika yaşananlar:13:07 İran, ABD'nin 14 maddelik barış teklifini değerlendirdiğini duyurdu.

11:56 ABD merkezli haber sitesi Axios: "ABD ve İran, savaşı sona erdirecek tek sayfalık bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya yaklaştı."

11.28 İsrailli savunma yetkililerinin, Tahran'ı müzakerelerde esnemeye zorlamak amacıyla İran'a yönelik saldırıların yeniden başlatılması yönünde hükümete baskı yaptığı belirtildi.

11.05 İran Dışişleri Bakanlığı, Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) ABD ve İsrail ile "suç ortaklığını" sona erdirme çağrısında bulundu.

11:04 Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanı Abdullah bin Zayid Al Nahyan ile BAE'ye yönelik saldırıları ve bölgedeki son gelişmeleri ele aldı.

11:01 İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Suudi Arabistanlı mevkidaşı Faysal bin Ferhan ile bölgedeki son gelişmeleri ele aldı.

10:49 Fransız deniz taşımacılığı ve lojistik şirketi CMA CGM, San Antonio adlı geminin dün Hürmüz Boğazı'ndan geçişi sırasında saldırıya uğradığını açıkladı.

10:48 ABD'de Temsilciler Meclisinden 30 Demokrat üye, Başkan Donald Trump yönetiminden, İsrail'in gizli tuttuğu nükleer silah programının varlığını kabul etmesini ve programa ilişkin bildiği detayları açıklamasını talep etti.

10:41 ABD'li Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Raja Krishnamoorthi, Başkan Donald Trump'ın "İran'la savaşın sona erdiğine" ilişkin açıklaması üzerine, ABD Ulusal İstihbarat Direktörü (DNI) Tulsi Gabbard'dan İran ile gerilimin son durumu hakkında gizli bilgilendirme toplantısı talebinde bulundu.

09:56 İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Çinli mevkidaşı Vang Yi ile Pekin'de bir araya geldi.

09.31 ABD'li Senatör Bernie Sanders; İran, Lübnan ve Körfez ülkelerindeki can kayıplarına dikkati çekerek ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu "bitmek bilmeyen savaşlar" yürütüyor olmalarıyla eleştirdi

08.02 İran'ın Hürmüzgan eyaletine bağlı Keşm Adası civarında insansız hava araçlarına karşı savunma sisteminin faaliyete geçmesi nedeniyle patlama seslerinin duyulduğu bildirildi.

04.11 İran basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulması yönündeki açıklamasını "başarısızlık" olarak nitelendirdi.

02.28 ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirdi.

01.31 Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile bölgesel gelişmeleri görüştü.

00.44 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, 'Destansı Öfke Operasyonu'nun tamamlandığını ve hedeflere ulaşıldığını söyledi.

00.01 ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasının kabul edilemez ve "uluslararası hukuka aykırı" olduğunu belirterek "Bu, tam olarak korsanlık." dedi.

- "ÖZGÜRLÜK PROJESİ"

Trump, 4 Mayıs itibarıyla, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin, boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamış ve buna "Özgürlük Projesi" adını vermişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray'da düzenlediği basın brifinginde, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasından ötürü Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için "Özgürlük Projesi" adlı operasyonu başlattıklarını savunmuştu.

- HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ GERİLİM

İran'ın, dün Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan ve Cask Adası yakınlarında deniz trafiğini tehlikeye attığı belirtilen ABD donanmasına ait bir gemiyi 2 füze ile hedef aldığı bildirilmişti.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı'nda yer alan haberde, İran ordusunun ABD donanmasına ait gemiyi hedef almasına ilişkin detaylar paylaşılmıştı.

Haberde, ABD'ye ait geminin radarını kapatarak Hürmüz Boğazı'nda yaklaşmaya çalıştığı ve radarını açtığı sırada tespit edildiği kaydedilmişti.

İran tarafından ABD gemisine "ateşkesi ihlal ettiği" yönünde uyarı mesajları gönderildiği, geminin uyarılara aldırış etmemesi üzerine İran ordusunun geminin çevresine uyarı amaçlı seyir füzesi, İHA ve roket fırlattığı kaydedilmişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise İran'ın ABD savaş gemisine iki füzeyle saldırdığı iddialarının asılsız olduğunu öne sürmüştü.