ABDULLAH POLAT
Küresel siyasetteki belirsizliklerin derinleştiği bir dönemde gerçekleşen Antalya Diplomasi Forumu, bakanlar ve uluslararası kuruluş temsilcilerinin yoğun katılımıyla sona erdi. Forum, Avrupa başta olmak üzere dünya basınında büyük ilgi gördü. Alman ve Amerikan medyası, Türkiye'nin farklı aktörlerle eş zamanlı yürüttüğü temas trafiğini ve küresel güç dengelerindeki değişimi mercek altına aldı.
Zirvede konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, küresel sistemin ciddi bir sınamadan geçtiğini belirterek, "Dünya sadece bir güç krizi değil, aynı zamanda bir kalkınma krizi yaşıyor" dedi.
Uluslararası kurumların günümüz sorunlarına yanıt vermekte zorlandığını ifade eden Erdoğan, diplomasinin artık yalnızca çatışmaların değil, insanlığın geleceğinin de şekillendiği bir alan haline geldiğini söyledi.
Alman Die Zeit gazetesi, forumda yaşanan gelişmeleri kapsamlı bir analizle ele aldı. Gazete, Türkiye'nin farklı taraflarla aynı anda diyalog kurabilen esnek bir diplomasi modeli geliştirdiğine vurgu yaptı. Analizde "Cumhurbaşkanı Erdoğan herkesle konuşuyor; Ukraynalılarla ve Ruslarla, Ermenilerle ve Azerbaycanlılarla, İranlılarla ve Amerikalılarla" ifadelerine yer verildi. Türkiye'nin yıllar içinde dünyanın yarısına uzanan ince işlenmiş bir ilişki ağı ördüğü, çatışmalarda arabulucu, kriz anlarında ise yardımsever bir aktör olarak kendini konumlandırdığı belirtildi.
Die Zeit, Avrupa Birliği'nin forumda sınırlı bir rol üstlendiğine de dikkat çekti. Büyük Avrupa ülkelerinden üst düzey katılımın gerçekleşmemesi eleştiri konusu oldu. Gazete, "Dünya Antalya'da geleceği tartışırken Almanya kapının dışında kaldı" değerlendirmesinde bulundu. Forum aracılığıyla Türkiye'nin geniş uluslararası ilişki ağını sergilediği, ancak Almanya'nın bu ağın parçası olamadığı vurgulandı.
ABD basınından New York Times da forumu yakından takip etti. Gazete, Türkiye'nin diplomasiyi son derece etkin biçimde kullandığını yazdı ve ülkenin küresel sistemdeki artan rolüne dikkat çekti. Haberde, ABD'nin uluslararası sistemdeki konumunun doğrudan ana gündem başlıkları arasında yer almadığı not edildi. Katılımcılar, Washington'un son dönemde uluslararası kurumlara yönelik eleştirilerini ve dış politikadaki farklılaşmasını çeşitli panellerde tartıştı.
New York Times ayrıca forumun Batı dışındaki ülkelerden gelen katılımcıların yoğunluğuyla öne çıktığını aktardı. Türkiye'nin farklı coğrafyalarla kurduğu ilişkilerin toplantı boyunca somut biçimde görünür hale geldiği ifade edildi. Bu tablo, Ankara'nın çok yönlü diplomasi stratejisinin uluslararası arenada karşılık bulduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Antalya Diplomasi Forumu, Türkiye'nin küresel diplomaside artan ağırlığını teyit eden bir platform olarak tarihe geçti. Hem Alman hem Amerikan basınının foruma gösterdiği ilgi, Ankara'nın uluslararası ilişkilerdeki stratejik konumunun güçlendiğini ortaya koydu. Avrupa'nın foruma mesafeli duruşu ise kıtanın diplomasi sahnesindeki etkinliğini sorgulatan önemli bir ayrıntı olarak kayıtlara girdi.
Batı medyasında yer alan bir analizde, Antalya'da gerçekleşen bu geniş katılımlı buluşmanın, Türkiye'nin yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte de etkili bir diplomasi merkezi haline geldiğini gösterdiğine dikkat çekildi.
Analize göre forum, farklı çıkar ve görüşlere sahip ülkelerin diyalog kurabildiği nadir platformlardan biri olarak öne çıkarken, Türkiye'nin çok taraflı diplomasi yaklaşımının güç kazandığına işaret ediyor.
Asya ile Avrupa'yı Türkiye üzerinden bağlayan bu hat; daha kısa, güvenli ve ekonomik bir alternatif olarak değerlendiriliyor.
Analizde, küresel tedarik zincirlerindeki aksaklıkların bu koridorun önemini artırdığı ifade edildi.