AA
Tokayev, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile katıldığı "Türkiye-Kazakistan İş Forumu" kapanış toplantısında konuştu.
Forumun, verimli ve kapsamlı geçtiğini belirten Tokayev, organizasyona verilen destek dolayısıyla Türk tarafına teşekkür etti.
Kazakistan'ın Türk şirketlerine kapsamlı destek sunduğunu vurgulayan Tokayev, "Bugün ülkemizde Türk sermayeli yaklaşık 3 bin 800 şirket başarıyla faaliyet göstermektedir. Ortak çabalar sayesinde binlerce yeni istihdam oluşturuldu. Yatırım hacminin artırılması için sanayi alanındaki işbirliğinin derinleştirilmesi büyük önem taşımaktadır." ifadesini kullandı.
Tokayev, bugünkü forumun ortak girişimlerin sayısını daha da artıracağına inandığına işaret ederek, Kazakistan ile Türkiye arasındaki Hükümetlerarası Komisyon'un bu süreçte önemli rol üstlenmesi gerektiğini dile getirdi.
Kazakistan'ın ekonomik performansına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tokayev, ülkesinin Orta Asya'nın en büyük ekonomisi olduğunu, geçen yıl gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 6,5 büyüyerek 300 milyar doları aştığını bildirdi.
Tokayev, "Bu durum, iç pazarımızın istikrarını ve büyük potansiyelini göstermektedir. Bu ivmeyi daha da güçlendirmeyi hedefliyoruz." dedi.
Ülkesinde eğitim, bilim ve inovasyon alanlarına öncelik verildiğini aktaran Tokayev, yeni Anayasa kapsamında tüm mülkiyet türlerinin güvence altına alındığını ve yatırımcı haklarının güçlü şekilde korunduğunu vurguladı.
Tokayev, yabancı yatırımcıların, Kazakistan'ın "Altın Visa" programından yararlanabileceğini belirterek, bu sistemin yatırımcılara vergi ve göç alanlarında çeşitli avantajlar sağladığını kaydetti.
KAZAK-TÜRK İŞ ÇEVRELERİ BUGÜNE KADAR 142 PROJEYİ HAYATA GEÇİRDİ
Astana Uluslararası Finans Merkezinin, bölgenin önde gelen finans merkezlerinden biri olduğuna dikkati çeken Tokayev, merkezin İngiliz hukuku ilkelerine göre faaliyet gösterdiğini ve burada yaklaşık 90 ülkeden 5 bin 600'den fazla şirketin kayıtlı olduğunu anlattı.
Tokayev, bunların arasında 73 Türk şirketinin de bulunduğu bilgisini paylaştı.
Sanayi alanındaki işbirliğinin önemine değinen Tokayev, Kazak-Türk iş çevrelerinin bugüne kadar toplam değeri 7,6 milyar doları bulan 142 projeyi hayata geçirdiğini aktardı.
Bu kapsamda YDA Holding'in Kazakistan'da çok amaçlı üretim kompleksi kurduğunu belirten Tokayev, Panelsan ve Betek Boya şirketlerinin inşaat ve kimya sektörlerinde projeler yürüttüğünü söyledi.
Tokayev, Aksa Energy'nin Kızılorda Bölgesi'nde modern bir enerji santralini devreye aldığı bilgisini de paylaştı.
Ulaştırma ve lojistik alanındaki işbirliğinin geliştirilmesinin de öncelikli hedeflerden biri olduğuna işaret eden Tokayev, Kazakistan'ın Çin ile Avrupa arasında önemli transit merkezlerden biri olduğunu, mevcut yük taşımacılığının yüzde 85'inin ülkesinden geçtiğini dile getirdi.
SON 5 YILDA TARIM İHRACATI 1,8 KAT ARTTI
Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Rotası'nın, yani Orta Koridor'un, Kazakistan'ın lojistik kapasitesini güçlendirdiğini belirten Tokayev, son yıllarda bu güzergahtaki yük hacminin 5 kat arttığını bildirdi.
Tokayev, 2025'te konteyner taşımacılığının yüzde 36 yükseldiğini, yakın dönemde taşıma kapasitesinin 10 milyon tona çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi.
Transit taşımacılığını daha etkin yönetmek amacıyla "Smart Cargo" isimli dijital platformun geliştirildiğini belirten Tokayev, Orta Koridor projesinin "TRIPP" girişimiyle entegre edilmesinin önemine dikkati çekti.
Tokayev, TAV Airports Holding'in Almatı Uluslararası Havalimanı terminalini modernize ettiğini anlatarak, S Sistem Lojistik'in de Aktöbe Havalimanı'nda lojistik merkezi kurmaya ilgi duyduğunu ifade etti.
Tarım alanındaki işbirliğinin de önem taşıdığını vurgulayan Tokayev, Kazakistan'ın dünyanın en büyük tahıl ihracatçıları arasında bulunduğunun altını çizdi.
Tokayev, geçen yıl ülkede 27 milyon ton tahıl hasadı gerçekleştirildiğini, son 5 yılda tarım ihracatının 1,8 kat arttığını söyledi.
Bu kapsamda Tiryaki Holding'in Astana'da tahıl işleme tesisi kurmayı planladığını belirten Tokayev, İskefe'nin jelatin üretim tesisi açacağını, Alarko Holding'in Şimkent'te sera kompleksi kurmayı hedeflediğini kaydetti.
Tokayev, Türkiye'ye helal standartlarına uygun et ürünleri ihraç etmeye hazır olduklarını dile getirdi.
KAZAKİSTAN, YAPAY ZEKA, SİBER GÜVENLİK ALANLARINDA TÜRK ŞİRKETLERİYLE ORTAK PROJELER YÜRÜTMEYE HAZIR
Sağlık ve ilaç sanayisindeki yatırımlara da değinen Tokayev, Abdi İbrahim ve Nobel İlaç şirketlerinin ilk yurt dışı üretim tesislerini Kazakistan'da açtığını belirtti.
Tokayev, YDA Group'un Türkistan ve Petropavl şehirlerinde çok amaçlı hastaneler inşa ettiğini söyledi.
Dijitalleşme ve yapay zeka alanlarının öncelikli gündem maddeleri arasında bulunduğunu kaydeden Tokayev, bu kapsamda Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Bakanlığının kurulduğunu, iki süper bilgisayarın devreye alındığını ve Astana'da Alem.AI Uluslararası Yapay Zeka Merkezinin açıldığını anlattı.
Kazakistan'ın yapay zekanın eğitim sistemine entegrasyonuna yönelik adımlar attığını belirten Tokayev, "Kazakistan, yapay zeka, fintech, siber güvenlik ve çevrim içi hizmetler alanlarında Türk şirketleriyle ortak projeler yürütmeye hazırdır." dedi.
Tokayev, Kaspi.kz'nin Hepsiburada'nın çoğunluk hisselerini satın aldığını, Freedom Holding'in de Türkiye'de dijital ekosistem alanında faaliyetlerini genişlettiğini kaydetti.