AA
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2025 yılına ilişkin küresel askeri harcamalar raporunu açıkladı.
EN ÇOK ASKERİ HARCAMA YAPAN BEŞ ÜLKERaporda, küresel askeri harcamaların devam eden savaşlar ve artan jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle 2025'te art arda 11. kez yükselerek 2 trilyon 887 milyar dolarla rekor yenilediği belirtilerek, askeri harcamaların küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payının yüzde 2,5'e yükselerek 2009'dan bu yana en yüksek seviyeye çıktığı vurgulandı.
Geçen yıl en çok askeri harcama yapan beş ülke ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan olurken, bu ülkelerin harcamaları dünya askeri harcamalarının yüzde 58'ini oluşturdu.
Raporda, dünyanın en çok askeri harcama yapan ülkesi olan ABD'nin harcamalarının 2025'te yüzde 7,5 azalarak 954 milyar dolara gerilediği ve bu düşüşün ana nedeni olarak, Başkan Donald Trump döneminde Ukrayna'ya yönelik yeni mali askeri yardım paketlerinin onaylanmaması gösterildi.
SIPRI raporunda uzmanlar, 2026 ve 2027 bütçe öngörülerine dayanarak ABD harcamalarındaki bu düşüşün "kısa ömürlü" olacağını tahmin etti.
Raporda, ABD'nin ardından dünyada en fazla askeri harcama yapan ülkesi olan Çin'in askeri harcamalarının 2025'te yıllık yüzde 7,4 artışla 336 milyar dolara ulaştığı, askeri harcamaların GSYH'ye oranının yüzde 1,7 olduğu belirtildi.
Çin'in askeri harcamalarında 31 yıldır devam eden artışın, herhangi bir ülkenin kaydettiği en uzun süreli artış olduğuna işaret edilen raporda, harcamalardaki artışın, 2025'te orduda ve savunma sanayinde yürütülen, çok sayıda üst düzey generalin ve savunma sanayi yetkilisinin tasfiye edildiği yolsuzlukla mücadele kampanyasına rağmen sürdüğüne dikkat çekildi.
Raporda harcamaların Çin ordusunun 2035 yılına kadar tüm alanlarda askeri modernleşmeyi gerçekleştirme doğrultusunda ilerlediği, son 10 yılda askeri harcamaların yüzde 62 artış kaydettiği bildirildi.
Rusya'nın askeri harcamalarının geçen yıl yüzde 5,9 arttığı ve 190 milyar dolarla dünya üçüncülüğünü koruduğu aktarıldı.
TÜRKİYE'NİN ASKERİ HARCAMALARI GEÇEN YIL YÜZDE 7,2 ARTTI
SIPRI raporunda, Türkiye'nin savunma bütçesindeki dikkat çekici artış ve stratejik dönüşüm verilerle ortaya konuldu.
SIPRI RAPORUNDA TÜRKİYE DETAYITürkiye'nin askeri harcamaları geçen yıl bir önceki yıla göre yüzde 7,2 artış göstererek 30 milyar dolara ulaştığına işaret edilen raporda, ülkenin askeri harcamalarının 2025'te 2016 yılına kıyasla yüzde 94'lük artış gösterdiği bildirildi.
SAVUNMA YATIRIMLARI İTİCİ GÜÇ OLDU
SIPRI raporunda, "Türkiye'nin askeri harcamalarındaki artışın en temel itici gücü, her şeyden önce yerli silah sanayisine yapılan yatırımlardır. Türk savunma sanayisini desteklemek amacıyla oluşturulan özel fona ayrılan pay, bir önceki yıla göre yüzde 25 artarak 2025 yılında Türkiye'nin toplam askeri harcamalarının yüzde 22'sini oluşturmuştur." ifadeleri yer aldı.
JEOPOLİTİK BELİRSİZLİK AVRUPA'YI SİLAHLANMA REKORUNA İTTİ
SIPRI raporunda, Asya ve Okyanusya bölgesindeki askeri harcamaların 2025'te yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara ulaştığı bildirildi. Raporda, Orta Doğu, Güney ve Güneydoğu Asya ile Okyanusya'yı kapsayan tüm alt bölgelerde harcamaların arttığı, bu durumun bölgedeki askeri hareketliliğin bir göstergesi olduğu vurgulandı.
SIPRI raporunda, küresel askeri harcamalardaki artışın en büyük itici gücünün yüzde 14'lük yükselişle Avrupa olduğu belirtildi.
Avrupa'nın askeri harcamaları 2025'te bir önceki yıla göre yüzde 14 artarak 864 milyar dolar ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığının ifade edildiği raporda, bölge genelindeki harcamalar son 10 yılda yüzde 102 arttığı kaydedildi.
Raporda, "Avrupa'daki bu benzeri görülmemiş artış, Rusya-Ukrayna Savaşı kaynaklı jeopolitik istikrarsızlığın ve ABD'nin güvenlik garantilerine ilişkin belirsizliğin bir sonucudur." değerlendirmesinde bulunuldu.
Almanya'nın askeri harcamalarının yüzde 24 artarak 114 milyar dolara yükseldiği ve dünyada dördüncü sıraya çıktığı, Ukrayna'nın harcamalarının ise 84,1 milyar dolarla GSYH'sinin yüzde 40'ına ulaştığı ifade edildi.
ASYA-PASİFİK ÜLKELERİNİN ASKERİ HARCAMALARI 2025'TE YÜZDE 8,1 ARTTI
SIPRI raporunda, Asya ve Okyanusya bölgesindeki askeri harcamaların 2025'te yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara ulaştığı bildirildi. Raporda, Orta Doğu, Güney ve Güneydoğu Asya ile Okyanusya'yı kapsayan tüm alt bölgelerde harcamaların arttığı, bu durumun bölgedeki askeri hareketliliğin bir göstergesi olduğu vurgulandı.
İsrail'de ise Gazze'deki yoğun saldırılarının azalmasına paralel olarak askeri harcamalarda yüzde 4,9'luk sınırlı bir düşüş görüldü.
ASKERİ HARCAMALARDAKİ ARTIŞIN DEVAM EDECEĞİ ÖNGÖRÜLDÜ
SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretim Programı Kıdemli Araştırmacısı Xiao Liang, rapora ilişkin yaptığı değerlendirmede, devletlerin krizlere silahlanma hamleleriyle yanıt verdiğini belirterek, küresel askeri harcamalardaki artışın devam edeceği öngörüsünde bulundu.
Liang, " Küresel askeri harcamalar, devletlerin savaşlara, belirsizliklere ve jeopolitik sarsıntılara geniş çaplı silahlanma hamleleriyle yanıt vermesi sonucu 2025 yılında yeniden yükseldi. Mevcut krizlerin çeşitliliği ve birçok devletin uzun vadeli askeri harcama hedefleri göz önüne alındığında, bu büyümenin 2026 ve sonrasında da devam etmesi muhtemeldir." ifadesini kullandı.
SIPRI, kurulduğu 1966'dan bugüne çatışma, silahlanma, silah kontrolü ve silahsızlanma gibi alanlarda araştırma, rapor ve analizler hazırlıyor.