AA
Kurtulmuş, Türkiye'ye resmi ziyaret gerçekleştiren Kırgızistan Meclis (Jokorku Keneş) Başkanı Nurlanbek Turgunbek uulu ile Meclis'te bir araya geldi.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, Turgunbek uulu'yu Meclis'e gelişinde karşılamasının ardından konuk mevkidaşıyla baş başa ve heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.
Görüşmelerin ardından TBMM Tören Salonu'nda düzenlenen ortak basın toplantısında konuşan Kurtulmuş, Turgunbek uulu ve heyetini Meclis'te ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, ata yurdundan esintilerin Türkiye'nin başkenti Ankara'ya getirilmiş olması dolayısıyla şükranlarını ifade etti.
Kurtulmuş, yeniden "Meclis Başkanı" seçilmesinden dolayısıyla tebrik ettiği Turgunbek uulu'nun, önceki dönemde de olduğu gibi ilk yurt dışı ziyaretini Türkiye'ye gerçekleştirmesinin anlamlı ve kıymetli olduğunu söyledi.
Turgunbek uulu ve heyetiyle gerçekleştirdikleri görüşmelerde oldukça verimli müzakerelerde bulunduklarını dile getiren Kurtulmuş, geçen sene Kırgızistan'a yaptığı resmi ziyaretin ardından Turgunbek uulu'nun da Ankara'da bir iadeiziyaret gerçekleştirdiğini kaydetti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov öncülüğünde iki ülke arasında son yıllarda giderek gelişen ilişkilerin parlamentolar arasındaki ilişkilere de yansımasını büyük bir memnuniyetle takip ettiklerini dile getiren Kurtulmuş, bu ilişkileri daha da geliştirmeye kararlı olduklarını vurguladı.
Geçen yıl Kırgızistan'a yaptıkları ziyarette iki ülke parlamentoları arasında bir mutabakat zaptı imzalandığını anımsatan Kurtulmuş, bu süreçte Kırgızistan'da teşekkül eden "Türkiye Dostluk Grubu"nu Türkiye'de ağırlamaktan büyük bir memnuniyet duyacaklarını söyledi.
Türkiye ve Kırgızistan'ın, Türk dünyasının iki önemli ülkesi olarak hem Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde hem de parlamentoların ortak asamblesi olan TÜRKPA bünyesinde fevkalade yakın bir çalışma dönemine girdiğini aktaran Kurtulmuş, uzunca bir süredir ilişkileri, Türk dünyasının bu iki önemli uluslararası kuruluşu nezdinde gayretle sürdürdüklerinin altını çizdi.
"TÜRK DÜNYASI, ELİNDEKİ İMKANI EN İYİ ŞEKİLDE DEĞERLENDİRMEK MECBURİYETİNDEDİR"
TBMM Başkanı Kurtulmuş, Türk dünyasının, gelecek dönemde, dengeleri tamamen değişen, büyük bir değişim sürecinin içine girdiği şimdiden belli olan dünya siyasetinin, en önemli merkezlerinden birisi haline gelmeye aday olduğunu belirterek, şunları kaydetti:
"Orta Asya'dan Avrupa'nın içlerine kadar en stratejik bölgelerde, en önemli enerji ve ulaşım hatlarının üzerinde bulunan Türk dünyası, 4,5 milyon kilometrekarelik yüz ölçümüyle, çok zengin yer altı, yer üstü kaynaklarıyla ve yaklaşık 300 milyona yakın nüfusuyla dünyanın dikkat çeken merkezlerinden birisidir. Bundan sonraki dönemde dengeler nasıl gelişirse gelişsin, esasında dünyada çok taraflı, çok merkezli yeni bir siyasal oluşumun ortaya çıkacağı aşikardır. Onun için diyoruz ki böylesine büyük bir potansiyele sahip olan Türk dünyası, elindeki bu imkanı en iyi şekilde değerlendirmek, aralarındaki işbirliklerini fevkalade güçlü bir şekilde geliştirmek ve bu içinde bulunduğumuz coğrafyanın bütün jeostratejik imkanlarını kullanarak çok daha güçlü bir şekilde ilerlemek mecburiyetindedir.
Sayın Cumhurbaşkanımızın, Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci asrının 'Türkiye Yüzyılı' olması noktasında gösterdiği hedefin daha da genişletilerek önümüzdeki asrın 'Türkiye ve Türk dünyası yüzyılı' olmasını temenni ediyoruz. Bunun için de her alanda ilişkilerimizi en güçlü şekilde geliştirmek, imkanlarımızı sonuna kadar kullanmak, Türk dünyasının ülkeleri için önemli görevlerden birisidir. Eğitim, kültür alanında işbirliklerimizi artırdığımız gibi, ekonomi, ikili ve çok taraflı ticaret alanında, enerji, ulaşım ve özellikle yüksek teknolojileri alanında ilişkilerimizi de güçlendirmek mecburiyetindeyiz. Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ilişkiler de bu anlamda gelişen ve diğer Türk dünyası ülkelerine de örnek teşkil edecek ilişkilerden birisidir."
"TÜRKİYE-KIRGIZİSTAN İLİŞKİLERİ YENİ BİR DÖNEME GEÇTİ"
Kurtulmuş, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2024 yılında Kırgızistan'a yaptığı resmi ziyaret sırasında gerçekleştirilen çok sayıda ikili anlaşmayla ve geliştirilmiş stratejik ilişkiler düzeyine çıkartılan ikili ilişkilerle Türkiye-Kırgızistan ilişkilerinin yeni bir döneme geçtiğini kaydetti.
Parlamentolar arasındaki ilişkileri de artırarak özellikle son dönemde gelişen Türkiye-Kırgızistan ilişkilerinin, örnek ikili ilişkiler arasında yer alması için bütün güçleriyle gayret sarf edeceklerini belirten Kurtulmuş, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Bu sene sonbaharda gerçekleştireceği TÜRKPA'nın Genel Kurulu ile birlikte Kırgızistan, TÜRKPA'nın Dönem Başkanlığı'nı, Kazakistan'dan devralacaktır. Yine Kırgızistan'ın 2027-2028 dönemi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi geçici üyeliği adaylığını da önemsediğimizi ifade etmek isterim. Türkiye olarak bütün platformlarda ve özellikle Kırgızistan'a göre daha güçlü olduğumuz Latin Amerika, Afrika gibi ülkelerde bütün büyükelçiliklerimiz vasıtasıyla Kırgızistan'ın geçici üyelikle ilgili adaylığının gerçekleşmesi için her türlü çalışmayı ortaya koyacağız.
Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ilişkilerin, özellikle ekonomik alanda daha da güçlendirilmesinin şart olduğu kanaatindeyiz. İki ülkenin Cumhurbaşkanının ortak hedef olarak koymuş olduğu 5 milyar dolarlık ikili ticaret hacmi, ne yazık ki henüz 1,5 milyar dolar seviyesindedir. Hem Kırgızistan'ın hem Türkiye'nin potansiyeline baktığımız zaman bu 5 milyar dolar hedefinin çok kısa bir süre içerisinde gerçekleştirilmesi mümkündür ve bunun için gayretle çalışmak, her iki ülkenin ilgili bütün kurumlarının ortak vazifesidir."
Kurtulmuş, Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ilişkilerin her alanda mükemmel seviyede devam ettiğini de söyleyerek, "Ümidimiz, önümüzdeki dönemde çok kapsamlı ve çok taraflı bir şekilde bu ilişkileri daha güçlü bir noktaya çıkarmak, bu ilişkilerden elde ettiğimiz verimi daha fazla artırmak, Türkiye ve Kırgızistan halklarının ortak zenginliği, refahı için elimizdeki bu dostane, kardeşane imkanları da daha güçlü bir şekilde artırmak mecburiyetindeyiz." diye konuştu.
"5 ARKADAŞIMIZA TASLAK METNİ OLGUNLAŞTIRARAK GÖNDERDİK"
TBMM Başkanı Kurtulmuş, açıklamalarının ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı.
Bir gazetecinin "Terörsüz Türkiye" hedefi doğrultusunda TBMM'de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun hazırlayacağı rapora ilişkin sorusu üzerine Kurtulmuş, çok titiz bir çalışma sürdürdüklerini ifade etti.
Komisyonun şimdiye kadar gerçekleşen 20 toplantısında, Türkiye'nin farklı kesimlerinden 137 kişiyi dinlediklerini dile getiren Kurtulmuş, herkesin kendi görüşlerini ifade ettiğini, fevkalade olgun bir demokratik zeminde, kimsenin bir diğerinin görüşüne müdahale etmeden müzakerelerin gerçekleştirildiğini söyledi.
Komisyona katılan, grubu olan ve olmayan bütün siyasi partilerin kendi siyasal tutum belgeleri mahiyetindeki, konuya ilişkin raporlarını TBMM Başkanlığına takdim ettiklerini, bunların da kamuoyuyla paylaşıldığını ifade eden Kurtulmuş, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:
"Grubu bulunan partilerin temsilcisi olan arkadaşlarımızla 5 toplantı yapıldı. Yine aynı şekilde grubu bulunmayan partilerin temsilcilerini davet ettik, onlarla da görüşmeler yapıldı. Sonuçta, ilk raporlara baktığınız zaman partilerin arasında çok kolay uzlaşılacak bir zemin görünmüyor ama bu toplantılarla uzlaşılacak konular tespit edildi ve aşağı yukarı ana çerçeve ortaya çıkarılmış oldu. Fevkalade verimli, fevkalade disiplinli bir çalışmayla nihai noktaya doğru gelindi. Dün akşam itibarıyla bu 5 arkadaşımıza, kişiye özel olmak üzere, üzerinde çalıştığımız taslak metni olgunlaştırarak gönderdik. Herhalde önümüzdeki günlerde burada tekrar komisyonu, 50 milletvekili arkadaşımızı bir araya getirerek müzakereyi yapar, oylamamızı gerçekleştirir ve komisyon olarak görevimizi tamamlarız, raporumuzu TBMM Başkanlığına takdim ederiz."
"RAPORU OYLADIKTAN SONRA KOMİSYONUN GÖREVİ SONA ERECEKTİR"
TBMM Başkanı Kurtulmuş, ortak rapora yönelik "umut hakkı" tartışmalarının bulunduğu hatırlatılarak, bunun raporda olup olmayacağının sorulması üzerine, "Rapor hazırlık süreci içerisindeki tartışılan konuların ne olduğunu, herhalde rapor tam nihai şekliyle ortaya çıktıktan sonra kamuoyuyla paylaşmak en doğrusudur. İçerikle ilgili bir kelime bile ağzımdan alamazsınız." dedi.
"Ortak rapor tamamlanamazsa komisyonun görev süresi uzar mı?" sorusuna cevap verirken de Kurtulmuş, komisyonunun görevinin, çalışmalarını tamamladıktan sonra raporunu TBMM Başkanlığına sunmak olduğunu söyledi.
Kurtulmuş, şunları kaydetti:
"Bu komisyon, kendisi yasa yapıcı bir komisyon değildir. Bu komisyon ne yasa hazırlıyor ne anayasa hazırlıyor. Başından beri bunu ortak bir eğilim olarak söyledik. Komisyonun, bu kadar büyük, geniş dinlemeler ve uzun tartışmalarla geldiği nokta, Türkiye'de tam manasıyla barışın, huzurun ve esenliğin sağlamasının imkanının ortaya çıktığı bu süreçte, siyaset olarak biz konuya nasıl yaklaşıyoruz, bunun çerçevesini oluşturmak ve bu çerçevenin içerisinde tabii ki hazırlanmasını öngördüğümüz yasal düzenlemeler de dahil olmak üzere, bu çerçeveyi TBMM Genel Kurulu ile paylaşmaktır. Komisyonun vazifesi bellidir. İlk toplantıda kabul ettiğimiz komisyonun çalışma usul ve esaslarına ilişkin prensipler çerçevesinde komisyon şimdiye kadar büyük bir olgunlukla, büyük bir fedakarlıkla vazifesini yerine getirmiştir. Çok az kaldı, bunu oyladıktan sonra da komisyonun görevi sona erecektir."
"TERÖRSÜZ TÜRKİYE ASLINDA TERÖRSÜZ BİR BÖLGE DEMEKTİR"
TBMM Başkanı Kurtulmuş, Suriye'de terör örgütü YPG ile varılan anlaşmaya ilişkin soru üzerine, Suriye'deki gelişmeleri çok yakinen takip ettiklerini, son gelişmeleri de olumlu ve önemli gördüklerini söyledi.
Suriye'de devrimin gerçekleşmesinin ardından 3 konuya önem verdiklerini söyleyen Kurtulmuş, şöyle konuştu:
"Bunlardan birisi, uzun yıllardır terör örgütlerinin cenneti haline gelmiş olan Suriye topraklarında artık hiçbir terör örgütü barınmasın. İkincisi, Suriye'nin toprak bütünlüğü sağlansın. Üçüncüsü de Suriye'deki bütün etnik, mezhebi farklılıklarıyla birlikte Suriye halkının tamamının temsil edildiği yeni bir Suriye yönetimi kurulsun. Suriye yönetimiyle SDG arasında varılan anlaşma da bu konudaki temennimizin somut bir şekilde yansımasıdır. Ümit ederim ki herhangi bir provokasyona meydan bırakmadan bu entegrasyon süreci başarıyla tamamlanır ve Suriye'de farklı toplumsal kesimlerin temsil edildiği yeni bir yönetim dönemine geçilmiş olur.
Suriye'de silahların susması, Suriye'de barışın sağlanması, Suriye'de Arapların, Kürtlerin, Türkmenlerin, Nusayrilerin, Sünnilerin, Dürzilerin, Ezidilerin velhasıl bütün Suriye halkının bir ve beraber olarak barış içinde yaşaması, hiç şüphesiz Türkiye'de de istikrarı, barışı tahkim edecek, bütün bölgede de istikrarı tahkim edecek bir unsurdur. Biz onun için Suriye'deki barış sürecini sonuna kadar destekliyoruz. Kazasız, belasız, başkalarının fitnesine fesadına kurban gitmeden, herhangi bir provokasyona uğramadan bu sürecin noksansız bir şekilde tamamlanmasını Türkiye'nin geleceği bakımından da önemli görüyoruz. Baştan beri söylediğimiz bir hususu tekrarlamak isterim: Terörsüz Türkiye aslında terörsüz bir bölge demektir. Terörsüz bir bölge hem Türkiye'nin hem de bölgenin istikrarını sağlayacak en önemli unsurlardan birisidir."
"HERKES KULLANDIĞI ÜSLUBA DİKKAT ETSİN"
TBMM Başkanı Kurtulmuş, "Bugünlerde siyasette bir küfür tartışması yaşanıyor. Meclis'te de zaman zaman tartışmalarda gündeme gelen bir konu bu. Sizin değerlendirmenizi alabilir miyiz?" sorusuna karşılık, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Hem siyasi kimliğim itibarıyla hem taşıdığım Meclis Başkanlığı sorumluluğu itibarıyla gündelik siyasetin polemiklerine girmem ama kendimi bildim bileli, siyasi hayatım boyunca hep şunu söylemeye gayret ettim: Siyaset, aslında söylenen sözün içeriğiyle alakalı olduğu kadar kullanılan üslupla da alakalı bir meseledir. Bunun için herkese tavsiyem, herkes kullandığı üsluba dikkat etsin. Herkes bu çerçevede insani temel gereklere uyarak, insan olmanın bize öğretmiş olduğu nezaket kuralları içerisinde, nezih ve temiz bir dille siyaset yapmaya gayret sarf etsin. Çünkü siyasetçi, evet, toplumdan ayrı değil ama siyasetçiye toplumun her kesimi bakıyor, burada konuşan her bir sözün toplumu derinden etkilediğini de biliyoruz. Söyleyebileceğim budur. Eskilerin güzel bir lafı var: Üslubu beyan ayniyle insan."
TÜRKPA ile ilgili bir soru üzerine de Kurtulmuş, Özbekistan'ın Türk dünyasının önemli kültür merkezlerinden biri olduğunu, derin tarihi, kültürel değerlere sahip bir ülke olduğunu belirtti.
Kurtulmuş, "Özbekistan'ın olmadığı bir TÜRKPA eksiktir. Yine aynı şekilde gözlemci üye olan Macaristan'ın da TÜRKPA'nın en kısa süre içerisinde tam üye olmasını temenni ederiz. Her ne kadar tam tarafsızlık ilkesiyle hareket ediyorsa da Türkmenistan'ın da TÜRKPA'nın parçası olmasını arzu ederiz. Bizim açımızdan şu anda gözlemci üye statüsü olan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin de TÜRKPA'nın bir an evvel asli üyelerinden birisi olmasını temenni ederiz. Bunun için de dost ve kardeş ülkelerin desteklerini beklediğimizi ifade etmek isterim." diye konuştu.
KURTULMUŞ VE TURGUNBEK UULU'NUN BAŞKANLIK YAPTIĞI HEYETLER ARASI GÖRÜŞME
Kurtulmuş, Turgunbek uulu ile gerçekleştirdiği heyetler arası görüşmede, Kırgızistan'ın istikrarını, refahını ve bölgesel etkinliğini, Türkiye olarak son derece önemsediklerini vurguladı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş, siyasi, ekonomik ve beşeri alanlar başta olmak üzere kardeş ülkeler arasındaki işbirliğinin her yönüyle daha da derinleştirilmesi için çalışmalarını sürdüreceklerini belirtti.
Hükümetler düzeyindeki çalışmalara ilaveten, önemi ve etkinliği giderek artan parlamenter diplomasinin sunduğu imkanlardan da etkin bir şekilde istifade ederek iki ülke arasındaki işbirliğinin geliştirilmesine parlamenterler olarak önemli katkılar sunabileceklerini ifade eden Kurtulmuş, parlamenterlerin, pek çok alanda iki ülke arasındaki işbirliği fırsatlarını ele alarak bu alanlarda işbirliklerinin derinleştirilmesine müspet katkılar sunabileceğini kaydetti.
Kurtulmuş, dostluk gruplarının çalışmalarını önemsediğini ve bu çalışmaların önemli çıktılar ortaya koyabileceğini vurguladı.
TBMM Başkanı Kurtulmuş ayrıca Turgunbek uulu'yu, 15-19 Nisan tarihlerinde İstanbul'da ev sahipliği yapacakları PAB 152'nci Genel Kurulu'na davet etti.
Görüşmede, Türkiye-Kırgızistan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu Başkanı ve AK Parti Tokat Milletvekili Yusuf Beyazıt, Türkiye-Kırgızistan Parlamentolar Arası Dostluk Grubu üyeleri AK Parti Niğde Milletvekili Cevahir Uzkurt, AK Parti Bursa Milletvekili Emel Gözükara Durmaz, CHP İstanbul Milletvekili Fethi Açıkel, MHP Samsun Milletvekili İlyas Topsakal ile Kırgız Cumhuriyeti'nin Ankara Büyükelçisi Ruslan Kazakbaev ve Kırgız milletvekilleri yer aldı.
Kurtulmuş ve Turgunbek uulu, daha sonra FETÖ'nün 15 Temmuz'daki darbe girişimi sırasında bombalanan Meclis'teki alana karanfil bıraktı.
TBMM Genel Kurul Salonu'nu da ziyaret eden Turgunbek uulu, Genel Kurul çalışmaları hakkında bilgi aldı.