Erken emekliliğin ne zaman geleceğini bekleyen yüzbinler için sevindirici haberin yolda olduğuna dair söylentiler var. Peki, yaklaşık 300 bin kişiyi ilgilendiren erken emeklilik için şartlara sahip misiniz? Erken emeklilik kimleri kapsar?
1- Anneler
Ülkemizde, sigortalı olduktan sonra doğum yapan kadınlar, 3 çocuğa kadar borçlanma yapabiliyor. Annelerin her çocuk için 720 gün borçlanma hakkı bulunuyor. 3 çocuk için doğum borçlanması yapanlar, 2 bin 160 gün, yani 6 yıl prim kazanabiliyor. Şimdi bu imkânın genişletilmesi gündemde. Meclis gündemine taşınan teklif yasalaşırsa, anneler sigortalı olmadan önce yaptıkları doğumlar için de borçlanma yapabilecek. Böylece doğum borçlanması, emeklilik yaşını da geriye çekebilecek. Erkekler ve kadınlar arasındaki ayrım sona erecek. Nasıl erkekler askerlik borçlanması yaparak yaşı erkene çekebiliyorsa, kadınların da doğum borçlanması ile aynı imkânı bulunacak. Geçen yıl çıkarılan yasa ile annelere erken emeklilik imkânının kapsamı genişletilmişti. Sadece SSK'lılara tanınan doğum borçlanması hakkı, Bağ-Kur'lulara ve memurlara da tanınırken, borçlanılabilecek çocuk sayısı da 2'den 3'e yükseltilmişti.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan’ı Faruk Çelik erken emeklilikte yaşa takılanlar için açıklamada bulundu. Bakan Çelik taşeron ve emeklilikte yaşa takılanları gündemlerine aldıklarını söyledi. Çelik yaptığı açıklamada taşeron ve emeklilikte yaşa takılanların meselelerine çare olacak yasa taslağının Başbakanlık’ta olduğunu bildirdi.
2- Yaşa takılanlar
Sigorta süresi ve prim süresini doldurmuş fakat yaş şartı nedeniyle emekli olamayanlar için Meclis'e yasa teklifi sunuldu. Düzenleme, 5 milyon kadar kişiyi ilgilendiriyor. Yasa çıkarsa, ilk süreçte 500 bin kişiye emeklilik yolu açılacak. Teklife göre; 8 Eylül 1999'dan önce sigortalı olanlar istisna olacak. 8 Eylül 1999'dan sonra sigortalı olanların bu kanun yürürlüğe girdikten 360 gün içinde bu istisna ile yaşlılık aylığından yararlanabilmeleri için; Kadınsa 50, erkekse 55 yaşını doldurmamış olmakla, kadın ise 20, erkek ise 25 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 5 bin gün primi olması, Kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması ve en az 5 bin gün veya kadın ise 50, erkek ise 55 yaşını doldurmuş olması, 15 yıldan beri sigortalı bulunması ve en az 3 bin 600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olması şart olacak.
'Emeklilikte yaşa takılanlar' Şartları
8 Eylül 1999 tarihinden önce işe başlayan kişiler normalde yaş şartı olmaksızın, prim günü ve sigortalılık süresiyle emekli olacaklardı. Fakat DSP-ANAP-MHP hükümeti, hazırladığı sosyal güvenlik paketiyle prim gününün yanında yaş şartını da yeniden getirdi. ‘Yeniden’ diyoruz çünkü çok önceden beri uygulanan emeklilikte yaş koşulu, 1991’de Demirel Hükümeti tarafından kaldırılmış ve kadınlar 38, erkekler 43 yaşında emekli olabilir hale gelmişti.
30’lu ve 40’lı yaşlarda emeklilik hayali kuran çalışanlar için 8 Eylül 1999’da yapılan düzenleme şok etkisi yaptı. Örneğin 1974 doğumlu ve 1992’de çalışmaya başlayan bir bayan 2012 yılında emekli olabilecekken, yeni yasaya göre emeklilik tarihi 2023 yılına uzadı. Yani bu bayan işe girerken beklediği tarihten 11 yıl daha geç emekli olacak. İşte bu örneğimizdeki gibi yaklaşık beş milyon kişiye Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) diyoruz.
EYT Erken Emeklilik Yasası Çıkacak mı? Yaklaşmakta olan Başkanlık oylaması ve 7 Haziran seçimi öncesinde emeklilikte yaşa takılanlar için yeni bir düzenleme yapılması ve beklenen tepki oylarının yerini teşekkür oylarına bırakması amaçlanıyor. EYT mağdurları da gerekli düzenlemelerin yapılmaması durumunda oy vermeyeceklerini açık bir şekilde belirtiyorlar. Gelen bu baskıların etkili olup olmayacağı ise merak konusu.
Erken emeklilik yasası ne zaman çıkacak? Şuan bu konu hakkında siyasilerde veya Türkiye Büyük Millet Meclisinde her hangi bir şekilde net bir haber yoktur. Sadece torba yasası düzenlemesi yapılırken çalışma bakanı Süleyman Soylu'nun yaptığı açıklamalar erken emekliliğin söz konusu olmadığını fakat ilerleyen günlerde kadınların doğum borçlanması ve erkeklerin askerlik borçlanması gibi farklı bir borçlanma olduğunu belirtti. Asında burada vatandaşın mağduriyeti esas değil. Tam terine bunlar vatandaş merkezli düzenlemelerdir" şeklinde ifade etti. Sağlık hizmetlerinden sorumlu olan sağlık bakanı Mehmet Müezzinoğlu ise emeklilik konusunda yaptığı açıklamada " sağlık çalışanlarımıza yıpranma payı ve fiili hizmet zammı hekimlerimizin emeklilik haklarının iyileştirme çalışmaları sürüyor. Önümüzdeki günlerde bu yeni düzenlemeyi huzurlarınıza getirmeyi planlıyoruz şekilde ifade kullanndı