Yabancı basında yer alan habere göre, tartışmaların merkezinde, Rusya'nın çok amaçlı gizli savaş uçağı Su-57'nin ihracat konfigürasyonlu versiyonu olan Su-57E yer alıyor. Rusya devlet haber ajansı TASS'ın haberine göre, Rusya ve Hindistan, Su-57E beşinci nesil hayalet savaş uçağının tedariki ve lisanslı üretimi için müzakerelerin derin teknik aşamasına girdi.
RUSYA İLE SAVUNMA İŞBİRLİĞİ GELİŞİYOR
Hindistan, Su-57E için en ciddi aday olarak öne çıkıyor ve potansiyel anlaşma basit bir satın almanın çok ötesine geçiyor. Rus yetkililer, her iki tarafın da şu anda Su-30MKI üretimi için kullanılan mevcut Hint tesislerinde uçağın üretilmesinin fizibilitesini incelediğini açıkça belirtti. Bu, "Hindistan'da Üret" çerçevesi altında, teknoloji transferi, alt sistem entegrasyonu ve Hindistan'a özgü yükseltmelerin olası ortak geliştirilmesini içeren üretim odaklı bir modeli işaret ediyor.
Hindistan'a Su-57E teklifi, iki ülke arasında, özellikle savaş uçağı alanında, uzun ve çok yönlü bir savunma iş birliği geçmişine dayanmaktadır. Soğuk Savaş'tan bu yana Hindistan, Hava Kuvvetlerinin büyük bir bölümünü donatmak için Sovyet ve daha sonra Rus uçaklarına güvenmiştir. MiG-21, MiG-29 ve Su-30MKI, ardışık on yıllar boyunca Hindistan Hava Kuvvetlerinin omurgasını oluşturmuştur.
Özellikle Su-30MKI, Hindistan için özel olarak geliştirilmiş ve Hindustan Aeronautics Limited (HAL) tarafından lisans altında yerli olarak üretilmiş olması nedeniyle, Hint-Rus savunma iş birliğinde bir dönüm noktasıdır.
2018'DE PROGRAM RAFA KALDIRILMIŞTI
Su -57E görüşmeleri, aslen Su-57 prototipi temelinde Rusya-Hindistan ortak geliştirme çabası olarak tasarlanan ve artık sona ermiş olan FGFA (Beşinci Nesil Savaş Uçağı) programının gölgesini de yeniden gündeme getiriyor.
Bu program, Hindistan'ın maliyet, yetenek ve sınırlı iş paylaşımı konusundaki endişelerini gerekçe göstererek çekilmesinin ardından 2018'de rafa kaldırılmıştı. Ancak, yenilenen görüşmeler, bu farklılıkların yeniden değerlendirilmiş olabileceğini ve Rusya'nın artık Hindistan'ın operasyonel ihtiyaçlarına uygun daha fazla endüstriyel katılım ve özelleştirme teklif ettiğini gösteriyor.
SU-57E, F-35 İLE REKABET EDEBİLİR Mİ?
Bu gelişen ortaklık, Batılı tedarikçilere olan stratejik bağımlılık algısına karşı bir denge unsuru olarak da işlev görebilir. Son yıllarda Hindistan, Fransız Rafale uçaklarını satın alarak ve ABD ile gelişmiş insansız hava aracı ve jet motoru iş birliğine girerek savunma ithalatını çeşitlendirdi. Yine de Rusya, Hindistan'ın en büyük savaş uçağı ve füze sistemi tedarikçisi olmaya devam ediyor ve Su-57E projesi, Moskova'nın üst düzey savunma yetenekleri için kritik bir ortak olarak görülmeye devam ettiğini gösteriyor.
Su-57E'nin nihayetinde F-35 gibi potansiyel Batılı rakiplerle rekabet edip edemeyeceği belirsizliğini koruyor, ancak avantajları esneklik, maliyet ve yerel üretime olan isteklilikte yatıyor.
Sıkı ihracat kontrollerine tabi olan ve belirli ABD müttefikleri dışında üretilemeyen F-35'in aksine, Su-57E Hindistan'a stratejik özerklik, endüstriyel egemenlik ve uzun vadeli yükseltme yollarına erişim olanağı sunuyor.
ABD İLE YAŞANAN F-35 KRİZİ
2026 yılının başı itibarıyla, ABD, Hindistan'a F-35 satışı için resmi bir teklifte bulunmamıştır, ancak uçak daha geniş kapsamlı ABD-Hindistan savunma diyaloğunun bir parçası olarak gayri resmi olarak değerlendirme altında kalmaktadır. Washington, özellikle ABD-Hindistan Kritik ve Gelişen Teknolojiler Girişimi (iCET) kapsamında gelişmiş platformları görüşmeye açık olduğunu belirtmiştir, ancak F-35 programı ABD politikası tarafından sıkı bir şekilde kontrol edilmektedir.
F-35'in ihracat onayı, sıkı kongre denetimi, son kullanıcı garantileri ve Amerikan stratejik öncelikleriyle uyum gerektirmektedir. Hindistan'ın S-400 hava savunma sistemi de dahil olmak üzere Rus sistemlerini kullanmaya devam etmesi ve NATO gibi resmi ittifak yapılarına katılmayı veya NATO dışı önemli bir müttefik statüsü elde etmeyi reddetmesi, Washington'ın hesaplamalarını karmaşıklaştırmaktadır.
Rusya ve ABD, Hindistan'ın yeni nesil hava gücü stratejisi üzerindeki nüfuz mücadelesini sürdürürken, Su-57E müzakereleri kritik bir dönüm noktası olabilir.
Anlaşma imzalanırsa, beşinci nesil savaş uçağı manzarasını yeniden şekillendirecek ve Rusya'nın Hindistan'ın uzun vadeli savunma denkleminde merkezi bir unsur olmaya devam ettiğini teyit edecektir
