Küresel siyasette artan belirsizliklerin gölgesinde düzenlenen Antalya Diplomasi Forumu, geniş katılımla tamamlandı. Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Asya'dan üst düzey isimlerin buluştuğu forumda, uluslararası sistemdeki dönüşüm ve bölgesel krizler ele alındı. Dış basın ise Türkiye'nin diplomatik ağı ve arabuluculuk kapasitesi sayesinde küresel etkisini artırdığına dikkat çekti.
ÇOK SAYIDA DEVLET BAŞKANI, BAKAN VE DİPLOMAT KATILDICumhurbaşkanı Erdoğan himayesinde ve Dışişleri Bakanlığı ev sahipliğinde düzenlenen foruma çok sayıda devlet başkanı, bakan ve diplomat katıldı.
Oturumlarda küresel sistemdeki kırılmalar ve bölgesel sorunlar farklı başlıklarda tartışıldı.
TÜRKİYE KRİZLERDE DAHA GÖRÜNÜR HALE GELDİABD merkezli The New York Times (NYT), forumla ilgili analizinde Türkiye'nin diplomasiyi etkin kullanarak uluslararası krizlerde daha görünür hale geldiğini yazdı.
Haberde, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın mesajlarına yer verilerek, ADF'nin Türkiye'nin küresel rolünü güçlendiren bir platform olduğu vurgulandı. NYT ayrıca, Ankara'nın bölgesel iş birliği yaklaşımıyla küresel diplomasiye alternatif bir perspektif sunduğunu belirtti.
Analizde, forumun ana gündeminde doğrudan yer almasa da ABD'nin küresel sistemdeki rolünün kulislerde ve panellerde sıkça tartışıldığı aktarıldı. Katılımcılar, Washington'un müttefikleriyle ilişkileri ve değişen dış politika yaklaşımının küresel dengelere etkisini değerlendirdi.
FİDAN'DAN "BÖLGESEL SORUMLULUK" VURGUSU
Kapanışta konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bölgesel sorunların çözümünde yerel aktörlerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi. NYT'nin aktardığına göre Fidan, "Bu bölge sürekli bir kurtarıcı beklerse, sorunlarla yaşamaya devam eder" diyerek ülkelerin birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
ABD POLİTİKALARI TARTIŞILDI
Forumda ABD'nin dış politika değişimleri de geniş yer buldu. Katılımcılar, Washington'un uluslararası kurumlara yönelik eleştirilerini ve son dönemdeki stratejik yönelimini ele aldı. Ekonomist Timothy Ash, ABD'nin bazı adımlarının müttefikleriyle çıkar çatışmalarına yol açtığını belirterek, bunun alternatif arayışlarını güçlendirdiğini ifade etti.
ADF'NİN DİPLOMATİK ETKİSİ
NYT'ye göre forum, yalnızca bir tartışma platformu olmanın ötesine geçerek Türkiye'nin uluslararası konumunu ortaya koydu. Batı dışındaki ülkelerden yoğun katılımın dikkat çektiği etkinlikte, Türkiye'nin farklı bölgelerle kurduğu ilişkiler daha görünür hale geldi.
Forum kapsamında Ukrayna ve Rusya temsilcileri ayrı oturumlarda görüşlerini paylaşırken, savaşın tarafları kendi tezlerini uluslararası kamuoyuna aktarma fırsatı buldu.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'DAN KÜRESEL SİSTEM ELEŞTİRİSİ
Cumhurbaşkanı Erdoğan, açılış konuşmasında mevcut uluslararası düzenin ciddi bir kriz içinde olduğunu belirterek Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ni eleştirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, sistemin "ahlaki ve varoluşsal bir kriz" yaşadığını ifade ederken "dünya beşten büyüktür" söylemini yineledi. Ayrıca Türkiye'nin Ukrayna'daki savaşın sona ermesi için diplomatik katkı sunmaya hazır olduğunu dile getirdi.
BÖLGESEL İŞ BİRLİKLERİ ÖNE ÇIKTI
NYT'nin analizine göre forum sırasında Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları arasında temaslar gerçekleşti. Görüşmelerde iş birliğinin geliştirilmesi ele alındı. Haberde, ADF'nin Türkiye için diplomatik gücünü pekiştiren bir zemin haline geldiği ifade edildi.
"TÜRKİYE'NİN ÖNERİSİ KRİZLERİN ÇÖZÜMÜNDE ETKİLİ OLABİLİR"
Öte yandan gazete, Türkiye'nin önerdiği bölgesel iş birliği modelinin küresel güç boşluklarını tamamen dolduramayacağını, ancak krizlerin çözümünde ve diplomasinin güçlenmesinde etkili olabileceğini değerlendirdi.
ABD'NİN KONUMU: VAZGEÇİLMEZ AMA TARTIŞMALI
Forumda uzmanlar, ABD'nin küresel sistemdeki yerini de değerlendirdi. Chatham House araştırmacısı Galip Dalay, NYT'ye yaptığı açıklamada ABD'nin birçok aktör için hâlâ vazgeçilmez olduğunu ancak aynı zamanda güvenilmez ve öngörülemez görüldüğünü belirtti. Bu durumun bölgesel politikaları doğrudan etkilediği ifade edildi.
