ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta başlattığı savaşın ardından İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatması dünyada enerji ve kıtlık riski alarmlarının çalmasına neden oldu. Kaostan çıkış yolları arayan ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz'den gemilerin serbest ve güvenli şekilde geçebilmesi için diplomatik temaslarda bulundu. Axios'un haberine göre Trump, 'çok uluslu koalisyon' oluşturmak için hafta sonu yoğun telefon görüşmeleri gerçekleştirdi.
NATO'YU TEHDİT ETTİ
Bu konuda 7 ülkeyle görüştüklerini aktaran Trump, "Petrolün yaklaşık yüzde 90'ını Boğaz'dan temin ediyorlar. Ben de 'Girmek ister misiniz?' dedim. Bakalım ne olacak. Belki gelirler, belki de gelmezler" dedi. Trump, Financial Times'a verdiği röportajda ise NATO'yu hedef aldı: "Eğer olumsuz yanıt gelirse, bunun NATO'nun geleceği için çok kötü olacağını düşünüyorum. Ukrayna'da onlara yardım etmek zorunda değildik ama yardım ettik. Şimdi bize yardım edecekler mi, göreceğiz. Orada olacaklar mı, emin değilim."
SAVAŞTA TEK BAŞINA
Trump'ın Hürmüz'e gemi gönderme çağrısını Almanya, Fransa, İtalya, İspanya, Yunanistan, Norveç, Japonya ve Avustralya reddederken, Çin, İngiltere, Güney Kore ve Danimarka ise çekimser kaldı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, "Bu savaşın ne zaman biteceği henüz yanıt bulmadı. Bu nedenle, şu anda su yollarının askeri olarak korunmasını düşünmek için hiçbir neden yok" dedi. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, "Yakında bu çatışmanın aktif bir parçası olacak mıyız? Hayır" derken, Almanya Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius de "Bu, NATO'nun savaşı değil. NATO, bir savunma ittifakıdır" mesajını verdi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise Hürmüz'ün yeniden açılması için müttefiklerle 'uygulanabilir' bir plan üzerinde çalıştıklarını söyleyerek, "Bu bir NATO görevi olmayacak. daha geniş çaplı bir savaşa dahil olmayacağız" dedi.
Adının açıklanmasını istemeyen bir NATO yetkilisi, AA muhabirinin, ittifakın Hürmüz Boğazı'nın güvenliğine ilişkin bir rol oynayıp oynamayacağına ilişkin sorusunu "Müttefikler Akdeniz'de ilave güvenlik sağlamak için zaten adımlar attı" ifadesini kullandı. Yetkili, üye ülkelerin bireysel olarak daha fazla ne yapabilecekleri konusunda ABD ve diğerleriyle görüşmeler yürüttüklerini kaydetti.
Trump'ın çağrı yaptığı Körfez ülkeleri de Hürmüz konusunda net tavır almadı.
"CESARETİ OLAN GELSİN"
Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Trump'ın çağrısına uymadı. İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Ali Muhammed Naini de Trump'a "Cesareti varsa gemilerini Basra Körfezi'ne getirsin" diye karşılık verdi.
HÜRMÜZ'E 'TAHIL KORİDOR'U MODELİ
Avrupa Birliği (AB), Türkiye'nin etkin rol üstlendiği 'Karadeniz Tahıl Girişimi' benzeri bir çözüm modelini Hürmüz için masaya yatırdı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Brüksel'de düzenlenen AB Dışişleri Bakanları Toplantısı öncesi yaptığı açıklamada, konuyu Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres'le görüştüklerini kaydetti.
Kallas, "(Guterres'le) Hürmüz Boğazı'na ilişkin daha önce Karadeniz Tahıl Girişimi kapsamında yapılan benzer bir girişimin mümkün olup olmadığını konuştuk. O girişim sayesinde Ukrayna'dan tahılın çıkarılması sağlanmıştı. Eğer bu yıl gübrede kıtlık yaşanırsa, bunun sonucu gelecek yıl gıda yetersizliği olabilir" dedi. Rusya'nın tek taraflı olarak askıya aldığı Tahıl Koridoru, Başkan Erdoğan'ın devreye girmesiyle çözüme kavuşmuştu.
Türkiye'nin çabalarıyla 22 Temmuz 2022'de İstanbul'da imzalanan Tahıl Koridoru Anlaşması'yla 30 milyon tondan fazla tahıl ve gıda maddesi taşınmıştı.
Trump hedef değiştirdi
Trump: İran kağıttan kaplan
AB'den Trump'a İran cevabı
