Ticaret Bakanlığının haziran ayına ilişkin geçici dış ticaret istatistiklerinden oluşan veri bülteni yayımlandı.
GTS esas alınarak hazırlanan verilere göre, ihracat haziranda 2023'ün aynı ayına kıyasla yüzde 10,6 azalarak 18 milyar 569 milyon dolara düştü. İthalat ise yüzde 4,1 gerileyerek 25 milyar 4 milyon dolar oldu.
Aynı dönemde dış ticaret hacmi yüzde 6,9 azalışla 43 milyar 574 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret açığı bu dönemde yüzde 21,4 artarak 6 milyar 435 milyon dolara çıktı.
İhracatın ithalatı karşılama oranı, geçen ay yıllık bazda 5,4 puan azalarak yüzde 74,3, enerji verileri hariç tutulduğunda 4,7 puan düşüşle yüzde 85,8, enerji ve altın verileri hariç tutulduğunda 8,1 puan azalışla yüzde 89,9 olarak belirlendi.
Geçen ay en fazla ihracat yüzde 9,5 azalışla ve 9 milyar 434 milyon dolarla "ham madde (ara mallar)" grubunda gerçekleşti. Bu grubu yüzde 14,8 azalışla ve 6 milyar 348 milyon dolarla "tüketim malları", yüzde 9,6 azalışla ve 2 milyar 436 milyon dolarla "yatırım (sermaye) malları" takip etti.
Söz konusu ayda sektörlere göre ihracatın payı, imalat sanayisinde yüzde 94,4 (17 milyar 526 milyon dolar), tarım, ormancılık ve balıkçılıkta yüzde 3,6 (667 milyon dolar), madencilik ve taş ocakçılığında yüzde 1,6 (304 milyon dolar) olarak kaydedildi.
Haziranda en fazla ihracat yapılan ülke 1 milyar 494 milyon dolarla Almanya oldu. Bu ülkenin ardından 1 milyar 227 milyon dolarla ABD ve 973 milyon dolarla İngiltere geldi.
İhracatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ihracat içindeki payı yüzde 48 olarak hesaplandı.
Haziranda en fazla ihracat yapılan ülke grupları, 8 milyar 150 milyon dolarla Avrupa Birliği, 2 milyar 799 milyon dolarla diğer Avrupa ülkeleri, 2 milyar 778 milyon dolarla Yakın ve Orta Doğu olarak kayıtlara geçti.
Haziranda en çok ithalat yüzde 5,4 azalış ve 17 milyar 559 milyon dolarla "ham madde (ara mallar)" grubunda gerçekleştirildi. Bu grubu yüzde 3,4 artış ve 3 milyar 763 milyon dolarla "tüketim malları", yüzde 4,6 azalış ve 3 milyar 655 milyon dolarla "yatırım (sermaye) malları" izledi.
Sektörlere göre ithalatın payı yüzde 80,4 ile imalat sanayisinde (20 milyar 95 milyon dolar), yüzde 13,4 ile madencilik ve taş ocakçılığında (3 milyar 352 milyon dolar), yüzde 3,5 ile tarım, ormancılık ve balıkçılıkta (876 milyon dolar) hesaplandı.
Haziranda en fazla ithalat yapılan ülkeler 3 milyar 362 milyon dolarla Çin, 2 milyar 923 milyon dolarla Rusya ve 1 milyar 905 milyon dolarla Almanya oldu.
İthalatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ithalat içindeki payı yüzde 56,8 olarak kayıtlara geçti.
Söz konusu ayda en fazla ithalat yapılan ülke grupları, 7 milyar 834 milyon dolarla Avrupa Birliği, 6 milyar 643 milyon dolarla Asya ülkeleri ve 4 milyar 355 milyon dolarla diğer Avrupa ülkeleri oldu.
GTS kapsamında ocak-haziran döneminde ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 artarak 125 milyar 446 milyon dolar, ithalat yüzde 8,5 azalışla 168 milyar 686 milyon dolar, dış ticaret hacmi de yüzde 4,3 düşüşle 294 milyar 132 milyon dolar olarak hesaplandı.
Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı yüzde 29,5 azalarak 43 milyar 240 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 74,4 oldu.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, haziran ayında takvim etkisi nedeniyle yaşanan düşüşe rağmen yılın ilk yarısında ihracatın yüzde 2 artışla 125 milyar 446 milyon dolara yükseldiğini bildirdi.
Bolat, haziran ayı dış ticaret verilerine ilişkin sosyal medya hesabından paylaşım yaptı.
Bu yılın ocak-mayıs döneminde ihracatın yüzde 4,5 artarak 107 milyar dolara ulaştığını aktaran Bolat, "Haziran ayında takvim etkisi nedeniyle yaşanan düşüşe rağmen, yılın ilk yarısında ihracatımız yüzde 2 artışla 125 milyar 446 milyon dolara yükselmiştir. İthalatta ise aşağı yönlü eğilimin devam ettiği görülmektedir." ifadesini kullandı.
Bolat, haziranda ithalatın geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,1 azalarak 25 milyar 4 milyon dolara gerilediğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:
"Bu veriler, dış ticaret politikalarımızın ve alınan tedbirlerin olumlu sonuçlar verdiğini açıkça göstermektedir. Ticaret Bakanlığı olarak, ihracatımızı katma değerli ve yüksek teknolojili sektörlere yönlendirmek, yerli üreticilerimizi korumak, küresel pazarlardaki payımızı artırmak ve ticaret hacmimizi genişletmek için yoğun çalışmalarımıza kararlılıkla devam edeceğiz."
Ticaret Bakanlığından konuya ilişkin yapılan yazılı açıklamada da haziran ayında uzun bayram tatili ve takvim etkisiyle ihracat ve ithalatta bir miktar gerileme yaşandığına işaret edilerek, şu ifadeler kullanıldı:
"Küresel ticarette yaşanan zorlu koşullara rağmen ocak-mayıs döneminde ihracatımız yüzde 4,5 artışla 107 milyar dolar olarak gerçekleşmişti. Haziranda ise takvim etkisi nedeniyle ihracatta geçici düşüş yaşanmıştır. Haziranda 9 günlük bayram tatili yanında, ihracatın düşük gerçekleştiği 5 hafta sonu bulunurken, bayram haftası hariç ihracatın hafta içi en yüksek yapıldığı (perşembe ve cuma) iki iş gününün eksik olması, negatif takvim etkisi olarak ortaya çıkmıştır. Böylelikle, haziranda ihracatımız yüzde 10,6 düşüşle 18 milyar 569 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir."
İthalatta aşağı yönlü seyrin devam ettiğine dikkat çekilen açıklamada, "Haziran ayı ithalatı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,1 azalarak 25 milyar 4 milyon dolar olmuştur. Bu değer, son 32 ayın en düşük ithalat değeridir." ifadesine yer verildi.
Açıklamada, söz konusu ayda dış ticaret açığının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,4 artışla 6 milyar 434 milyon dolar olduğu ve bunun, son 5 ayın en düşük aylık dış ticaret açığı olduğu bildirilirken, ihracatın ithalatı karşılama oranının ise bir önceki yılın aynı ayına göre 5,4 yüzde puan azalışla yüzde 74,3 olduğu aktarıldı.
Yılın ilk yarısında ihracatın yüzde 2 artışla 125 milyar 446 milyon dolara yükseldiği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:
"Ocak-haziran döneminde ithalat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8,5 azalışla 168 milyar 686 milyon dolara gerilemiştir. Yılın ilk yarısında dış ticaret açığı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29,5 azalarak 43 milyar 240 milyon dolara olmuştur. Bu dönemde ihracatın ithalatı karşılama oranı geçen yılın aynı dönemine göre 7,6 puan artışla yüzde 74,4'e yükselmiştir. Yıllıklandırılmış ihracat da yüzde 2,5 artışla 257,8 milyar dolara çıktı. Geçen yılın ikinci yarısında başlayan ihracattaki artış trendinin 2024 yılında devam ettiği görülmektedir. Geçtiğimiz yıl temmuz ayından itibaren dört ay hariç (Eylül 2023, Mart 2024, Nisan 2024, Haziran 2024) ihracatımızda her ay yıllık bazda artış kaydedilmiştir. İthalatımızın son 8 aydır devamlı gerilemesinde (Nisan 2024 hariç) etkili dış ticaret politikası kapsamında aldığımız tedbirlerin etkisi izlenmektedir. Bu kapsamda, haziran ayı itibarıyla yıllıklandırılmış ithalat yüzde 6,7 azalışla 346,1 milyar dolara düşmüştür. Yıllıklandırılmış dış ticaret açığı da yüzde 26 azalarak 88,3 milyar dolara gerilemiştir. Böylelikle dış ticaret açığında Temmuz 2023 sonrası yıllık bazda bayram etkilerinin görüldüğü nisan ve haziran ayları hariç her ayda ciddi oranlarda düşüş görülmüştür. Yıllıklandırılmış bazda ihracatın ithalatı karşılama oranı ise 6,7 yüzde puan artışla yüzde 74,5 olmuştur."
Açıklamada, dış ticaret dengesindeki belirgin iyileşme ve hizmet ihracatındaki artışın, cari açığın düşmesinde kilit rol oynadığına işaret edilerek, geçen yıl mayısta 57 milyar dolar olan yıllıklandırılmış cari işlemler açığının sonraki aylarda 25,6 milyar dolar azalışla bu yılın nisan ayında 31,5 milyar dolara gerilediği bildirildi.
Yıllıklandırılmış cari işlemler açığının mayısta 25-26 milyar dolar civarına gerilemesinin öngörüldüğün aktarıldığı açıklamada, şunlar kaydedildi:
"İhracatımızı katma değerli ve yüksek teknolojili sektörlere yönlendirmek, ihraç edilen mal ve hizmetleri çeşitlendirmek, yerli üreticilerimizi ve dolayısıyla ihracatımızı ithalattan kaynaklanan haksız rekabet ve zarara karşı korumak amacıyla Bakanlık olarak çalışmalarımızı aktif şekilde sürdürüyoruz. Dış ticarette gözlenen bu olumlu tablo, bir taraftan makroekonomik istikrara katkı sağlarken, diğer taraftan ekonomik büyümenin daha dengeli bir patikada ilerlemesini sağlamaktadır."