İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, son dönemde beyaz et sektöründe yaşanan fiyat artışlarına ilişkin olarak kamuoyuna yansıyan şikâyetler ve ihbarlar üzerine soruşturma başlattı. Soruşturma kapsamında; beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı şirketler ile bu şirketlerin yetkilileri hakkında, haksız fiyat artışı iddiaları, sektör içerisindeki fiyatlama süreçleri ve piyasa düzenine etki eden uygulamalar incelendi. Bazı şirket yetkililerinin beyaz et sektöründeki fiyat oluşum süreçlerine etki edebilecek nitelikte birlikte hareket ettikleri, arz, satış ve fiyatlama politikalarının tüketici aleyhine sonuç doğurabilecek şekilde yönlendirildiği ve serbest piyasa düzeni ile adil rekabet ortamının bozulmasına neden olunduğu tespit edildi.
8 İLDE OPERASYON
İstanbul merkezli 8 ilde gerçekleşen operasyonda, 28 şüpheli "suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme ve örgüte üye olma", "fiyatları etkileme" ve "satıştan kaçınma" suçları kapsamında gözaltına alındı. 4 şüpheliyi ise arama çalışmaları devam ediyor. Soruşturma kapsamında Banvit, Akpiliç, Bakpiliç, Aspiliç, Bupiliç, Erpiliç, Gedik Pazarlama, Hastavuk, Keskinoğlu, Şenpiliç, Orvital, Aypi, Lezita'ya denetim kayyumu atandı.
ORTAK WHATSAPP GRUBUAKŞAM Gazetesi'nin haberine göre, soruşturmada ASPİLİÇ'te ele geçirilen "Ankara depo" isimli WhatsApp grubunda rakip firmaların fiyat listelerinin paylaşıldığı görüldü. BEYPİLİÇ belgelerinde ele geçirilen WhatsApp yazışmasında ise "Elinde rakip fiyatları varsa paylaşır mısın" ifadesi yer aldı. Aynı yazışmada BUPİLİÇ, KESKİNOĞLU, ŞENPİLİÇ, LEZİTA ve ERPİLİÇ fiyat listelerinin paylaşıldığı görüldü. 5 Ağustos 2023 tarihli yazışmada ise "Abi Gedik Piliç pazartesi zamma geçiyor, Bupiliç'te pazar çıkışlar, zamlı, Has Tavuk ve Aspiliç daha fiyat listesi çıkarmadı, çıkınca paylaşırız" ifadeleri yer aldı. Bir başka yazışmada 'zam yapacaklar' mesajına 'Güzel haber' yanıtı verildiği görüldü.
STOKLARI PAYLAŞMIŞLARŞirketler arasındaki bilgi paylaşımının fiyat listeleriyle sınırlı olmadığı, birbirleriyle donuk stok durumlarını da paylaştıkları görüldü. Yine şirketlerin birbirlerinin il bazında satış ve bayi ağını sistematik biçimde takip ettiklerini ortaya koydu. KESKİNOĞLU belgelerinde "2024 saha bilgileri" başlıklı yazışmada rakip şirketlerin gelecek dönem kesim artışı, yeni entegre devreye alma, kesimhane yatırımı ve saha agresifliği öngörüleri paylaşıldı.
MALİYETİN 4 KATI ZAM
Soruşturmada firmaların maliyet artışlarının çok ötesinde zam yaptıkları görüldü. Has Tavuk'ta Mart 2024'te maliyet yüzde 7,01 artarken fiyat yüzde 11,21 arttı. Keskinoğlu'nda maliyet yüzde 21 artarken fiyat yüzde 82 arttı. Banvit'te maliyet yüzde 44 artarken fiyat yüzde 84 arttı. Şenpiliç'te kanat fiyatı 79,5 TL'den 115,97 TL'ye fırladı. Denetim kayyumu atanan şirketler arasında, Keskinoğlu Tavukçuluk da yer aldı. Şirketin sahibi olan Önder Matlı, 24. ve 25. dönemlerde AK Parti Bursa Milletvekili olarak görev yapmıştı. Halen AK Parti MKYK üyesi olan Matlı'nın kardeşi Özer Matlı da gözaltına alınan isimler arasında yer aldı.
'ÖRGÜT' VURGUSU
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın örgütlü suç kapsamında yürüttüğü soruşturmada, beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı şirketler ve yöneticilerinin fiyatları birlikte belirleyerek piyasayı yönlendirdikleri iddia edildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: Bazı şirket yetkililerinin beyaz et sektöründeki fiyat oluşum süreçlerine etki edebilecek nitelikte birlikte hareket ettikleri, arz, satış ve fiyatlama politikalarının tüketici aleyhine sonuç doğurabilecek şekilde yönlendirildiği ve adil rekabet ortamının bozulmasına neden olunduğu yönünde kuvvetli şüpheye ulaşılmıştır.
"HİÇBİR MÜSAMAHA YOK"
Adalet Bakanı Akın Gürlek, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, vatandaşların temel gıda ürünlerine adil, güvenli ve makul koşullarda ulaşabilmesi ile tüketici haklarının korunmasının, en hassas olunan konuların başında geldiğini vurguladı. Gürlek, 32 şüpheli hakkında gözaltı, arama ve el koyma işlemleri uygulandığını kaydetti; hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde vatandaşların ekonomik haklarını zedeleyen, piyasa düzenini bozmaya teşebbüs eden ve haksız kazanç sağlamaya yönelik hiçbir usulsüzlüğe müsamaha gösterilmeyeceğini vurguladı.
CEO VE YÖNETİM KURULU BAŞKANLARI DA VAR
Gözaltına alınan 28 kişi arasında şu isimler yer alıyor.
* Banvit'te CEO T.G., muhasebe müdürü E.K. ve finans yöneticisi L.A.
* Ak Piliç Yönetim Kurulu Başkanı M.F.A.,
* Bakpiliç şirket ortağı B.B. ve muhasebe müdürü S.S.D.
* AS Piliç Yönetim Kurulu Başkanı G.Y. ile genel müdür yardımcısı A.Y.K.
* Bupiliç'te yönetim kurulu üyesi O.Ö., finans yöneticisi M.B. ve muhasebe müdürü H.D.
* Erpiliç'te görev yapan M.A., M.E. ve yönetim kurulu başkan vekili M.E.
* Gedik'te pazarlama müdürü N.Ö. ile finans yöneticisi H.K.
* Hastavuk Genel Müdürü Ö.U. ve yönetim kurulu başkan vekili Ö.Y.
* Keskinoğlu'nda yönetim kurulu üyesi Ö.M. ile muhasebe müdürü P.K.
* Şenpiliç'te muhasebe müdürü B.K. ve finans yöneticisi Z.Ç.
* Orvital Yönetim Kurulu Başkanı B.T. ve yönetici Ö.G.
* Ay-Pi Tavukçuluk Yönetim Kurulu Üyesi İ.H.A.
ÜRETİM AZALDI FİYAT FIRLADI
Türkiye genelinde tavuk eti üretimi nisanda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0.5 azalarak 236 bin 310 tona geriledi. TÜİK rakamlarına göre üretim, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 0.5 azalırken, bir önceki aya göre yüzde 1.8 arttı. Nisanda kesilen tavuk sayısı da, yıllık yüzde 0,2 azalışla 127 milyon 357 bin olarak kayıtlara geçti.
