Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, CNN Türk canlı yayınında soruları yanıtladı.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, yayına "Van'daki 5.2 büyüklüğündeki deprem için geçmiş olsun diyorum. Ulaştırma binalarında herhangi bir hasar yok." sözleri ile başladı.
"BÖYLE BİR SAVAŞ BİZİM İSTEMEDİĞİMİZ BİR DURUM"
İran bizim sınır komşumuz. Böyle bir savaş bizim istemediğimiz bir durum. Savaş olunca belli bir sonuçları oluyor. Savaşın başladığından bu yana ulaştırma tarafında İran, Suriye 'Halep hariç', Irak, Katar, Kuveyt, Bahreyn sivil uçuşlar yapılamıyor.
Riyad uçuşları devam ediyor. İlk günlerde biz Amman'dan Türk ve diğer ülke vatandaşlarını tahliye ettik. Tahliye noktasında insani bir sıkıntı yok. İran'da iki havayolumuzun birer uçağı, Irak'ta da bir uçağımız orda. Savaş riski artınca tebirli olduk.
Hürmüz Boğazı'nda Türk bayraklı gemi yok. Ama savaş başladığında 15 adet Türk sahipli gemi vardı. 15 geminin 2 tanesi çıktı. Kalan 13 gemi var. 4 tanesinin çıkma talebi yok. 2 tanesi enerji gemisi, 2 tanesi bölgesel ticaret yapıyor. Geri kalan 9 gemiyi çıkarmak için Dışişleri Bakanlığı ile koordineli çalışıyoruz.
Hürmüz Boğazı petrolün yüzde 20'si, LNG'nin de yüzde 30'unu tedarik ediyor. Bu bölgedeki sıkıntı bizim tedarik zincirimizi etkilemedi ama enerji fiyatları çok ciddi yükseldi.
"HAVAYOLU ŞİRKETLERİ İLE GÖRÜŞÜYORUZ"
Sadece havayolu bilet fiyatları artmıyor ayrıca havacılık pazarı küçülüyor. Bizim Orta Doğu uçuşlarımız azalmış durumda. Jet yakıtında fiyat artışı iki kat oldu. Havayolu şirketleri ile görüşüyoruz. Maliyetlerle ilgili bize sunum yaptılar.
Geçen sene bilet tavan fiyatımız 3 bin liralar civarındaydı. Türkiye'de ortalama bilet fiyatı 2 bin 300 - 2 bin 400 lira. Bir düzenleme yapsak dahi bilet fiyatları makul seviyelerde devam edecektir.
"NİHAİ OLARAK 20 MİLYAR DOLAR FİNANSMANI OLACAK"
Basra Körfezi'nde Irak'In Fav limanı var. Bizim o limandan Türkiye'ye gelen kara yolu, demir yolu ve enerji nakil hattı projelerimiz var. Biz o projeyi bitirmiş olsaydık bu savaşın global etkisi bu kadar olmazdı. Projenin finansı olarak dört ülke anlaştı: Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Irak ve Türkiye... Finansmanın formatı belirlendi. Böyle bir projeye uluslar arası finansman bulacağımıza eminiz. İlk etapta 8-10 milyar dolar, nihai olarak 20 milyar dolar finansmanı olacak.
"AZERBAYCAN, TÜRKİYE, NAHÇIVAN VE ERMENİSTAN BU KORİDORDAN FAYDALANACAK"
Orta Koridor, Avrupa'dan Asya'nın en doğusuna hali hazırda 18 günlük demiryolu süresi ile en kısa koridor. Kuzey Koridoru ve Güney Koridoru 25 günlere hatta 45 günlere kadar çıkabiliyor. Hazar denizinde olan en dar kesimini Zengezur Koridoru ile rahatlatacağız. Kars'tan başlayıp Dilucuna giden 224 kilometrelik demiryolu projesinin ihalesini yaptık. Nahçıvan kısmının bir kısmı hazır bir kısmı da Azerbaycan tarafından yapılıyor. Zengezur koridoru ise yakında başlayacağını umuyoruz. Azerbaycan tarafı ise neredeyse hazır. Azerbaycan, Türkiye, Nahçıvan ve Ermenistan bu koridordan faydalanacak.
İstanbul'dan İzmir'e 420 kilometrelik otoyol. Bu yol yapılırken etrafında 12 tane OSB yapıldı. Zengezur Koridoru da böyle bir ekosistem olacak.
Avrupa ile Asya arasındaki demiryolu bağlantısı Marmaray'dan yapılıyor. Günde 300 sefer yapılarak 600 - 700 bin insan taşınıyor. Günde 5 saat duruyor Marmaray hatları. O saatlerde de günde 4 adet yük treni geçiyor. Burayı rahatlatmamız gerekiyordu. Yavuz Sultan Selim Köprüsü'ne karar verdiğimizde 4 gidiş 4 geliş kara yolu ve demiryolu olarak planladık ve köprüyü tamamladık. 125 km'lik bir demir yolu hattı Gebze'den başlayıp Çatalca'ya giden bir demiryolu hattı. 6,75 milyar dolarlık Dünya Bankası liderliğinde bankalarla anlaştık. Dünya Bankası'nın karşılayacağı 2,5 milyar dolarlık kısmın imzasını attık. Kısa süre içinde yapım ihalesini yapacağız. Pratikte iki hava limanını birbirine bağlamış olacağız.
Bizim yol ağımız 68 bin 500 km. 30 bin km'sini bölünmüş yol haline getirdik. Hedefimiz 38 bin km. Petrol fiyatlarını dikkate aldığımızda yıllık 405 milyar TL katkısı var bölünmüş yolların. Geçen yıl bölünmüş yol yapımına 220 milyar TL harcadık. Harcadığımızdan daha fazla geri dönüşü var bölünmüş yolların.
Özellikle Bolu Dağı geçişinde günlük trafiğimiz 50 bin'lere geldi. Bu 80 binlere geldiğinde hizmet seviyesi düşer. 10 yıl sonra günlük trafiğin düşeceğini öngörüyoruz. Akyazı ile Ankara arası yeni bir otoyola ihtiyacımız olduğunu görüyoruz. Akyazı'dan Nallıhan Beypazarı üzerinde başlattığımız bir proje var. 2-3 sene proje sürer. Bir 6 yıl yapımı sürerse 10 yıl sonra yeni bir otoyola sahip oluruz. Ulaşım süresi 3 saat sürer.
İstanbul'da 50 km uzunluğunda Başakşehir - Nakkaş arasındaki otoyol önümüzdeki yıl hizmete alınacak. Ankara-Delice arasındaki otoyol, Antalya-Alanya arasında bir otoyol ve devamında Mersin'e doğru bir otoyolun yapım çalışmaları sürüyor. Kuzey Marmara'nın bittiği noktadan Çanakkale Köprüsü'ne bağlanan 130 km otoyolun yapımı devam ediyor. Kastamonu-İnebolu arasındaki çalışmalar da devam ediyor.
KARA YOLLARININ SATILMASI İDDİASINA YANIT
Bütün kamu eliyle yapılan yatırımlar kamunun malıdır. Bunların tapusuyla satılması söz konusu değildi. Karayolları Müdürlüğü'nün işlettiği 2 bin km'lik yolun bakımı için para harcıyoruz. Hazine Bakanlığı ile yaptığımız çalışmaya göre bu yolların işletme hakkını devredersek daha yararlı mı olur daha zararlı mı olur bunun çalışmasını yapıyoruz. Daha sonra kamu oyu ne derse onu yapacağız. Satılması gibi bir durum yok işletme hakkı devredilmesi çalışması yapıyoruz ama kamu ne derse o olur. Bir satış söz konusu değil, kamu oyunun takdirine göre karar vereceğiz.
Kamunun işletme giderleri var. Çok ciddi bakım onarım masrafları var. Biz bunu peşin para ile yapacağız ve bunun maliyeti var. Özel sektörün dinamik işletme mantığı ile ne olur biz bunu ortaya koyacağız. Bu rakam özel sektörün işletmesinin daha faydalı olduğu ortaya çıkarsa dönüp kamuoyuna soracağız. Biz buralara 52 milyar dolar harcama yapmışız. Bugün yapmak istesek bugün 92 milyar dolar tutardı.
Nakkaş-Başakşehir önümüzdeki sene inşallah bitecek. İstanbul'un esasında tüneller çok önemli. Kilyos Tüneli inşaatı devam ediyor. Kuzey Marmara otoyoluna bağlantı sağlayacak Levazım Tüneli'ne kadar gidecek bir hat var. Kazı işlerini bitirdik, bu senenin sonuna kadar açmış olacağız. Bir felaket anında İstanbul'a giriş olarak kullanılacak bir ana arter.
5G HİZMETE GİRDİ
2016'da 4,5G'ye geçtiğimizden hemen sonra başladığımız bir süreç. 2019'da lisanslarını verdik geçen yıl ihalesini yaptık. 3 milyar 534 milyon dolarlık hazineye katkı oldu. Birincil amacımız bu hizmeti sunmak. 1 Nisan itibarıyla devreye alındı. Vatandaşıma pratikte günlük hayatta 10 kat hız getirecek. "Ben 10 kata ulaşamadım" diye eleştiri yapanlar oldu. Sizin baz istasyonuna uzaklığına göre mevcut hızınız 10 kat hıza ulaşmayabilir ama 2 yıl içinde bu sorunları da çözeceğiz.
30 milyon civarında 5G'ye uyumlu telefonumuz var. Hasdal-İstanbul arasındaki yol hakkında bir kaç amacımız var. Birinci amacımız can-mal güvenliği. İkinci amacımız ulaşım altyapılarının daha yüksek kapasitede kullanılması. 40 km'lik bir yola ulak yerli baz istasyonları ve sensörler yerleştirdik. Aracın yolla haberleşmesini sağlıyoruz. Aracın uyumlu olması lazım ya da cep telefonu uygulamasını indirmeniz lazım. Bu uygulama ile yolda kazalar, acil durum araçları itfaiye ambulans, yağış durumu gibi birçok durumu bildirecek. Antalya ve Ankara Çevre Yolu'nda da hizmete alacağız. Otonom sürüşe destek verecek bir altyapı kuruluyor.
TÜRKSAT 6A Türk mühendislerimizin yüzde 80 yerlilik oranıyla ürettiği bir uydu. 2024 yılında fırlatıp hizmete aldık. Türkiye uydu üreticisi 11 ülke arasına girdi. 8 tane ülkeye TÜRKSAT 6A'dan hizmet satıyoruz. 7A'nın projesine başladık. İhtiyacımız devam edecek. 6 tane uydumuz var. Mevcut uydunun ömrü 15 yıl. Bittikçe yerine yenisini koymamız lazım.
"5G'YE GEÇİŞTE KESİNLİKLE BİR ZAM YA DA TARİFE DEĞİŞİKLİĞİ OLMAYACAK"
BTK yılda 2 kez tavan fiyat yayınlıyor. Hiçbir operatör onun üzerine geçemez. Biz Nisan ve son baharda bunları güncelliyoruz. 4,5G'den 5G'ye geçişte kesinlikle bir zam ya da tarife değişikliği olmayacak.
Oyunlar sonucu biz Aile ve Sosyal hizmetler Bakanlığımız ve diğer bütün bakanlıkların da katkısıyla beraber 15 yaş için bir meclisten düzenlemeyi geçiriyoruz. Roblox ve Discord şu anda çeşitli nedenlerle kapandı. Bir aşamaya geldik ve olumlu aşama. Bir hukuki durum olunca tekrar bu uygulamalara izin vereceğiz.
Sosyal medya kullanımı Türkiye'de dünya ortalamasından yüzde 20 daha fazla. Dünyada 18 saat iken Türkiye'de 24 saat civarında.
Türkiye demiryolunda projesini yapıp işletmesini de yaptığı bir sektör haline geldi. Biz Vagonumuzu, lokomotifimizi ve elektrikli hızlı trenlerimizi üretebilir hale geldik. Milli elektrikli trende önümüzdeki sene yerlilik oranını yüzde 70'e çıkaracağız. Gökyüzünde KAAN'ımız KIZILELMA'mız neyse demiryolunda da milli elektrikli trenimiz odur.
İstanbul ile Ankara arasına 350 km hızla giden bir hızlı tren hattı yapalım istiyoruz. Akyazı-Ankara arasında yapılması planlanan yolun yanında paralel giden yol. Yaklaşık 80 dakika sürecek bir yolculuk olacak. 344 km. Bitirilmesi yaklaşık bir 10 yılı bulur. Havayolundan daha hızlı olacak.
Polatlı-İzmir arası 505 km. Ankara'dan 624 km. Ülkemizin merkezini Ege'ye bağlıyor. Tüneller bazen ön görmediğimiz işleri karşımıza çıkarabiliyor. Önümüzdeki sene ilk etapta Afyon kısmına kadar açacağız. Devamında da yavaş yavaş İzmir'e kadar açacağız.
4100 km devam eden yapım işimiz var. Mersin-Gaziantep hattı, Yerköy-Kayseri hattı, Kapıkule-Halkalı hattı, Kars-Dilucu hattı gibi çalışmalarımız devam ediyor.
Trabzon Havalimanı'nın kapasitesi geniş gövdeli uçakların inmesine izin vermiyor. 3 bin metre pist uzunluğu ve 10 milyon yolcu kapasitesi olan terminalin projesini yaptık. Yer teslimini yaptık şantiyeleri kuruyoruz. 2031 gibi açmış oluruz.
Ankara'da Esenboğa Metrosu'nun ihalesini bu ay içinde yaparız. 2030'da açılacak inşallah. İstanbul Havalimanı geçen seneyi 84 milyon yolcuyla kapattı. 240 milyon Türkiye idi Türkiye'nin 3'te biri kadar. İran gerilimi olmasına karşın geçen senenin aynı dönemine göre İstanbul Havalimanı yüzde 5 büyüdü.
Sabiha Gökçen'i tutamıyoruz. Çok hızlı büyüyor. Dünyanın en hızlı büyüyen havalimanı olabilir. Geçen sene 48 milyon yolcuyla kapattık. Bir havalimanının yüzde 20 büyümesi olağanüstü. Bu sene ilave bir terminal inşasına başlanacak. Eski T1 terminalini yenileyip hizmete aldık. Yeni terminali de 3 yıl içinde hizmete alacağız.
Esenboğa Havalimanı'na 3. pisti yaptık. Mevcut pistlerin bakım onarım vakti geldi. Pistlerin bakımını yapacağız. Yeni bir kule de yaptık. Kapasite oranı ortadan kalktı. NATO zirvesi için Etimesgut Havalimanı'nı sil baştan yeniliyoruz. Yeni bir pist yapıyoruz ve devlet konuk evi yapıyoruz. NATO zirvesi için gelecek devlet başkanlarını inşallah Etimesgut ile karşılayacağız. İlerleyen zamanlarda da protokol uçuşlarını Etimesgut'a kaydıracağız.
Atatürk Havalimanı'nda günde 100 uçuş var. Türkiye'nin hala en işlek ilk 10 havalimanı arasında. Bayburt Havalimanı ve Yozgat bu sene bu iki havalimanını inşallah açacağız. İHA pilotluğu ile ilgili Türkiye'de 1 milyon 680 bin 648 kadar İHA pilotumuz var. Bunlar sertifika almış kişiler.
