Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Suriye'de devrik Esed rejiminden miras kalan kimyasal silah kalıntılarının hızlandırılmış şekilde yerinde imhası hususunda Suriye hükümetine destek olunmasına ilişkin olarak 10 Ekim 2025'te Kimyasal Silahların Yasaklanması Teşkilatı (KSYT) İcra Konseyi'nde bir karar kabul edildi.
Kimyasal Silahlar Sözleşmesi uyarınca her ülkenin sahip olduğu kimyasal silah ve kalıntılarını imha etmesi ulusal bir sorumluluk olsa da devrik Esed rejiminin kimyasal silah programını gizli şekilde yürütmesi, KSYT'yle işbirliğinden kaçınmış olması, sabık rejim dönemindeki kimyasal silah programına ait kayıtların akıbetinin bilinmemesi ve imha konusundaki kapasite eksikliği nedenleriyle, Suriye'ye uluslararası toplum tarafından destek olunmasına dönük bir süreç işletilmeye başlanmıştı.
Bu süreçle paralel olarak Suriye hükümeti, ülkedeki kimyasal silah programının kalıntılarının bulunması, doğrulanması, kontrol altına alınması ve imhasına yönelik KSYT'yle işbirliği halinde uluslararası bir görev gücü oluşturdu.
Suriye tarafından, "Özgürlüğün Nefesi Görev Gücü" olarak adlandırılan mekanizmayla, Suriye hükümetine bu sınamalar karşısında teknik, lojistik ve eğitim desteği sağlanması ve uluslararası toplumun bu amaç doğrultusunda vereceği desteğin eş güdümünün yapılması öngörülüyor.
Türkiye, Suriye hükümetinin davetine icabetle söz konusu görev gücüne katıldı.
Türkiye ve Suriye'nin yanı sıra görev gücünün üyeleri arasında Katar, ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, Kanada ve KSYT Teknik Sekretaryası bulunuyor.
Görev gücü üyelerinin genel itibarıyla, Suriyeli ekiplerin sahada yürüteceği keşif faaliyetlerinin güvenli şekilde icra edilebilmesi için gerekli eğitim ve teçhizatı sağlaması, sahada tespit edilebilecek kimyasal silah ve kalıntılarının güvenli şekilde kontrol altına alınması, depolanması ve planlı şekilde imhası, güvenli şekilde muhafaza mümkün olmadığı takdirde, yerinde imha edilmesi için gerekli teknik desteğin verilmesi ve Suriye'nin sağlık altyapısının kimyasal risklere karşı dayanıklılığının artırılması kapsamında bu ülkenin kapasite ve kabiliyet eksikliklerinin giderilmesine yönelik somut katkılar sunması bekleniyor.
Görev gücünün faaliyetlerine resmen başlamasını temsilen görev gücü ülkelerinin yetkililerinin katılımıyla bugün New York'ta tören düzenlendi.
Törende, Türkiye'yi, Birleşmiş Milletler nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız temsil etti.
TÜRKİYE'NİN GÖREV GÜCÜ KAPSAMINDA SAĞLADIĞI SOMUT KATKILAR
Türkiye, Suriye hükümetiyle işbirliği halinde, Suriye'nin çeşitli bölgelerinde insani maksatlı mayın temizleme faaliyetleri icra ederek patlamamış savaş kalıntılarının imhası ile görev gücü kapsamında ve KSYT bünyesinde yürütülen uluslararası faaliyetlere etkin siyasi, teknik ve lojistik katkı sağlıyor.
Bu kapsamda Türkiye, görev gücü bünyesindeki ülkeler ile KSYT'den uzmanların katılımıyla 16-17 Şubat'ta Ankara'da düzenlenen bir çalıştaya ev sahipliği yaptı.
Çalıştayda, Suriye'nin devrik Esed rejiminden kalan kimyasal silah programı ve kalıntılarından arındırılmasına yönelik operasyonel, teknik ve kurumsal kapasite eksiklikleri ayrıntılı şekilde değerlendirildi ve bu doğrultuda Suriye'ye sağlanması öngörülen destek paketleri yapılandırıldı.
