24 Ocak İstikrar Kararları - Tarihte bugün 1980

Tarihte bugün 1980 yılında Türkiye’nin ekonomik hayatı için milat sayılan 24 Ocak “İstikrar Kararları” hayata geçirildi

 

1980 yılı başında bir azınlık hükümeti kuran Süleyman Demirel, Turgut Özal’ı tam yetki ile donatarak ekonomi yönetiminin başına getirmiş, Özal da kurduğu ekiple 24 Ocak Kararları diye bilinen istikrar paketini hazırladı

 

İstikrar Programının hedefi bir yandan ulusal ekonominin birikim ve kaynaklarının dağılımında piyasa fiyatının ana belirleyici unsur olmasının diğer taraftan da dünya piyasalarıyla eklemlenmeyi sağlamaktı

 

Bu amaca yönelik olarak sürecin ilk basamağını mal piyasalarının dışa açılması ve ithalat rejiminin serbestleştirilmesi oluşturdu

 

İkinci basamak ise finansal serbestleşmenin sağlanmasıydı

 

Bu doğrultuda ulusal mali piyasalar serbestleştirildi ve dış finansal serbestlik sağlandı

24 Ocak Kararlarının ana hatları şu şekildeydi:

 

%32,7 oranında devalüasyon yapılarak günlük kur ilanı uygulamasına gidildi

 

Devletin ekonomideki payını küçülten önlemler alındı

 

KİT’lerdeki uygulamaya paralel olarak tarım ürünleri destekleme alımları sınırlandırıldı

 

Gübre, enerji ve ulaştırma dışında sübvansiyonlar kaldırıldı

 

Dış ticaret serbestleştirildi

 

Yabancı sermaye yatırımları teşvik edildi

 

Kâr transferlerine kolaylık sağlandı

 

Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri desteklendi

 

İthalat kademeli olarak liberalize edildi

 

İhracat; vergi iadesi, düşük faizli kredi, imalatçı ihracatçılara ithal girdide gümrük muafiyeti, sektörlere göre farklılaşan teşvik sistemi ile teşvik edildi

 

24 Ocak kararlarının alınışından yaklaşık dokuz ay sonra Türk Silahlı Kuvvetleri ülkedeki ekonomik ve sosyal ortamdaki kargaşaya son vermek gerekçesiyle 12 Eylül 1980 tarihinde ülke yönetimine el koydu

 

Buna göre, 12 Eylül darbesinin 24 Ocak kararlarını rahat uygulamak için yapıldığı öne sürülür