Yazarlar

Resul Tosun

Resul Tosun

rtosun@stargazete.com

Araplar Yemen’e karşı Suriye ve Irak’ı İran’a mı terk etti?

Resul Tosun tüm yazıları

Suudi Arabistan’da yaşananlar bölgedeki dengeleri de değiştirmişe benziyor. Körfez ülkelerinin ağabeyi ve oyun kurucusu olan Suudiler Mısır’da darbecileri açıktan desteklemiş, Yemen’deki darbeye de sessiz kalmışlardı. 

Yeni Kral Selman b. Abdulaziz bu politikayı terk ederek meşruiyeti destekler yeni bir vaziyet alıyor gibi görünüyor.

Önceki kralın akıl hocası olan Tüveyciri ve kadrosu uzaklaştırılınca dindarlar rahat bir nefes alır gibi oldular.

Yeni kral darbecilere karşı daha mesafeli bir politika izliyor görüntüsü veriyor.

***

İhvan korkusuyla Yemen’i İran yanlısı Husilere terk eden petrol ülkeleri bu kez Yemen’i kurtarma hamlesi yaptılar.

Bilindiği üzere İran yanlısı Husiler Yemen’in başkenti San’a’yı işgal etmişler, hükümet müesseselerine el koymuşlar ve çok açık bir darbe yapmışlardı.

Bunun üzerine cumhurbaşkanı ve başbakan istifa etmişti. Husiler geçici konsey oluşturmuşlar ve bir geçiş dönemi ilan etmişlerdi.

Dünya bu darbeye de seyirci kalmıştı.

Bütün bu gelişmeler Suudi Arabistan’ın eski kıralı hayattayken vuku bulmuştu.

Yeni kralla birlikte dengeler hızlı bir şekilde değişti!

***

Önce geçen hafta Cumartesi günü görevinden istifa eden Cumhurbaşkanı Hadi bir şekilde gözaltındaki evinden kurtularak Güney Yemen’in merkezi olan Aden’e geçti.

Burada siyasi parti temsilcileriyle görüştükten sonra istifasını geri çekti.

Körfez ülkelerinin büyük elçileri Hadi’yi ziyaret ederek destek verdiler.

Hemen akabinde Suudi Arabistan’ın başını çektiği 6 petrol üreten ülkeden oluşan Körfez Yardımlaşma Konseyi Genel Sekreteri Abdulatif Zeyyani de Hadi’yi ziyaret ederek meşruiyetinin devam ettiğini, körfez ülkelerinin kendisini desteklediğini ve Husileri kesinlikle reddettiklerini açıkladı.

Körfez ülkeleri San’a’da kapattıkları sefaretlerini Aden’de açarak meşruiyeti destekleyeceklerini deklare ettiler.

***

BM Güvenlik Konseyi de geçtiğimiz Salı günü Hadi’nin meşruiyetinin devam ettiğini içeren bir karar yayınladı. İttifakla alınan kararda, Hadi’nin meşru cumhurbaşkanı olduğunu, Husiler de dahil tarafların barışçı görüşmelerle başlaması gerektiğini, Husilerin başbakan ve bakanları serbest bırakması ve San’a işgalini sona erdirmesi hususları açıkça yer aldı.

Böylece Yemen’deki belirsizlik sona ermiş oldu.

Husiler her ne kadar Hadi’nin meşruiyetini kabul etmediklerini açıklasalar da uluslararası camia tarafından kabul edilmedikleri için çaresizlik içindeler.

***

Böylece Yemen sorunu çözüm yoluna girmiş gibi görünüyor.

Başlangıçta Yemen’i Husilere terk eden körfez ülkelerinin politika değiştirip tekrar Hadi’yi desteklemelerinde her ne kadar yeni Suudi kralının etkisi varmış gibi görünse de başka faktörleri de gözden ırak tutmamak gerekir.

Bölge ülkelerinin amansız rakibi olan İran’ın Yemen’i böylesine kolayca terk etmesi pek makul ve mantıklı görünmüyor.

İran’ın sessizliği ortada bir anlaşma ihtimalini akıllara getirmektedir.

“Acaba körfez ülkeleri Yemen’e karşı Irak ve Suriye’yi İran’a mı bıraktı?” sorusu açıkça seslendiriliyor.

Suudi sınırındaki Cevf bölgesinden başlayarak Me’rib’e kadar uzanan bölgenin Suudi petrol rezervine denk bir petrol rezervine sahip olduğu biliniyor!

***

Yeni kralın esnek politikalarıyla Yemen’in petrol geliri bir araya gelince İhvan korkusu zayıflamış olabilir.  

Yemen petrolüne hâkim olma stratejisi, Irak’ı da Suriye’yi de zaten elinde tutan İran’a pek ala terk ettirebilir.

Dış faktörler de cabası.

Lakin Suriye ve Irak’ta diktatörlerin ve kan emicilerin safında durduğu için İran’ın elleri kanlıdır.

Maalesef öyle.

Siyaseten etkin gibi görünüyorsa da bölgedeki kahir ekseriyetin nefretini cezbetmektedir.

İran büyük devlettir, bu gerçeği görmesini ve yanlış politikalardan vazgeçmesini ümit edelim.

Ne de olsa komşumuz.