Yazarlar

Alin TAŞÇIYAN

Alin TAŞÇIYAN

atasciyan@stargazete.com

Doğa ve insan üzerine eşsiz bir film

Alin TAŞÇIYAN tüm yazıları

Sundance ve Cannes dahil önemli festivallerden ödülleri toplayan Düşler Diyarı, cesur bir küçük kızın kahraman olduğu, kabuslarındaki canavarlarla yüzleştiği masalsı bir dünyayı anlatıyor.

Daha önce izlediğiniz filmlere benzemeyen, özgün ve enerji saçan bir film, Düşler Diyarı. Sinema tarihinde iz bırakan ve model yaratan filmler misali izleyiciyi şaşırtma kapasitesine sahip. Hiçbir şey değilse bile benzersiz; mizanseniyle, anlatısıyla, yaklaşımıyla...


Özgün adı Vahşi Güneyin Hayvanları anlamına gelen Düşler Diyarı, öncelikle ABD için alışılmadık bir ortak çalışmanın ürünü. Court 13 adlı sanat kolektifi, üyelerinden Lucy Alibar’ın Juicyand Delicious/ Sulu ve Lezzetli adlı oyununu sahneye koydu. Yönetmen Benh Zeitlin,  bu oyunu çocukken halkbilimci ebeveynleriyle gittiği ve çok etkilendiği Louisiana Deltası’nda geçen bir öyküye dönüştürdü. Farklı disiplinlerden sanatçıların üyesi olduğu Court 13, yöre halkının katılımı ve desteğiyle filmi çekti. İki başrol oyuncusundan Dwight Henry beş çocuk babası bir fırıncı, diğeri yöreden seçilen altı yaşında (şimdi 9) bir kız çocuğu! Türkiye’de Yüksel Aksu’nun filmlerine benzer bir yöntemle üretildi Düşler Diyarı.


Yönetmen Benh Zeitlin ve ekibini kolektif bir üretime yönelten toplumsal içerik de hayli çarpıcı. Louisiana eyaletinin delta bölgesinde Katrina Kasırgası sırasında bentler kırılınca sel basan yerleşim birimini terk etmeyen; doğayla mücadelesini onunla uyum içinde sürdürmeyi tercih eden, o büyük, modern, tüketim toplumunun altında kalmaktansa sular altında kalmayı tercih eden bir avuç insanın öyküsünü küçük bir kızın gözünden anlatıyor. Hushpuppy için Bathtub/ Banyo Küveti yaşamayı isteyebileceği tek yer. Suyun öte yakasındaki şehir kabus gibi görünüyor gözüne. Kendi kabuslarında ise buzlar eriyince canlanan ve onu almaya gelen tarih öncesi vahşi hayvanları görüyor... Onu hem çok özgür bırakan hem en zor koşullara dayanıklı olmaya zorlayan babasıyla “bir gün yüzüp gitti” diye bildiği annesini özleyerek yaşıyor.


İMECE HALİNDE YAŞAMAK

Yeni bir fırtına ve yeni bir su baskını sırasında ve sonrasında Hushpuppy ve olağandışı büyük ailesinin çektiği sıkıntılara odaklanıyor Düşler Diyarı. Onları kurtarmaya ve uygar dünyaya götürmeye gelenlere karşı direniş gösteriyorlar. Sistem karşıtı olmayı simgeliyor bu insanlar. Özgürlüklerini ve yaşam tarzlarını yitirmektense ait olduklarını hissettikleri topraklarda (yoksa sularda mı demeli?) imece halinde yaşamayı ve ecel gelince ölmeyi istiyorlar. Emma Goldman’ın “Uygarlık bireylerin ve toplulukların devlete,  hatta topluma, devlet tarafından itaat etmeye zorlanmış, ipnotize edilmiş çoğunluğa karşı bitmek bilmeyen mücadelesidir” sözünü akla getiriyor.


Düşler Diyarı çocuk gözünden anlatıldığı için masalsı bir yapıya sahip ama küçük bir kızın cesur kahramanı olduğu, büyümeyi ve kabuslarındaki canavarlarla yüzleşmeyi öğrendiği, diğer kahramanlarla birlikte doğanın bir parçası olarak yaşama uğruna mücadele verdiği sıradışı çağdaş bir masal bu. Yönetmenin son derece enerjik mizanseni, gerek duygusal gerekse aksiyon açısından tansiyonu yüksek sahnelere hakimiyeti,  dış sesle,  efektlerle yarattığı destansı etki hayranlık verici. Amatörleri mükemmel performans vermeye motive eden oyuncu yönetimi de öyle. Quvenzhane Wallis insanüstü bir varlık adeta!  


Benh Zeitlin, Robert  Flaherty’nin Louisiana Story filmindeki Cajun oğlan çocuğunu ve belgesellerine damga vuran doğayla iç içe karakterlerini; Mark Twain’in bölgede geçen romanlarındaki Huckleberry Finn ve Tom Sawyer kahramanlarını ve yöresel şive kullanımını örnek alıyor ama daha siyasi bir altmetni ve daha flamboyant bir tarzı tercih ediyor. Zeitlin’in yanı sıra yoktan var edilen mekanların otantikliği ve kabus hayvanlarının tasarımı yüzünden sanat yönetimi başta olmak üzere sular içinde çalışan görüntü yönetimi ve filmi soluksuz, heyecanla, merakla izleten kurgu ekiplerine de şapka çıkartılır!

FİLMİN KÜNYESİ:Orijinal adı: Beasts of the Southern Wild Yönetmen: Benh Zeitlin Senaryo: Lucy Alibar & Benh Zeitlin Görüntü: Ben Richardson Müzik: Dan Romer, Benh Zeitlin Oyuncular: Quvenzhane Wallis, Dwight Henry, Levy Easterly, Lowell Landes, Pamela Harper, Gina Montana, Amber Henry.