Yazarlar

Selahattin DÖNMEZ

Selahattin DÖNMEZ

sdonmez@sdonmez.com

Genetik testlerle zayıflamak mümkün mü?

Diyetin herkeste aynı etkiyi göstermemesinin nedeni genlerinizde saklı. Kimi az yer kilo alır, kimisi ise et yemez kolestorolü çıkar. Obezitenin tedavisinde de genetik şifreler doktor için altın rehberdir.

Çoğu zaman sağlıklı beslenme ile ilgili faktörleri hayatınıza entegre etseniz  bile ilo almayı engelleyemeyebilirsiniz. Örneğin sürekli düşük yağlı beslenen bir kişi her zaman kilo veremeyebilir hatta kilo alabilir. Ya da hiç et yemeyen biri çok hızlı kilo verebilir fakat kolesterolü de yükselebilir.  İnsan Genom Projesi’yle genlerin hastalıklara yatkınlığındaki mekanizması daha netlik kazandı. 2003 yılından bu yana beslenme ve genler arasındaki ilişkiler incelendiğinde; belirli bir miktar yiyecekle besin bileşenlerinin alımı bazı bireyler için yarar sağlarken, diğer kişiler için obezite başta olmak üzere birçok  hastalıkların gelişmesinde risk faktörü olarak karşımıza çıkabilir.

Akıllı beslenme modeli

Temelde bu farklılıkların oluşmasında genetik faktörler büyük ölçüde sorumludur. Böylece bireyin obezite tedavisinde ya da farklı başka hastalıklarında genlerine uygun beslenme planı yapma gereği ortaya çıkmaktadır. Buna bireyselleştirilmiş beslenme de diyebiliriz. İnsanlar her gün milyarlarca hücreyi dengeli olarak beslemek durumundadırlar. Eğer bu denge genlere göre uygun bir beslenme ile ‘akıllı’ bir şekilde planlanmazsa obezite ortaya kolaylıkla çıkar.  Genler bireysel olarak obeziteye neden olabilecek yiyeceğin içindeki besin bileşenlerinin ne şekilde enerji metabolizmasını etkileyeceği şifrelerini barındırır.  Bugün  obeziteyle ilişkisini saptanan 5 gen varyasyonunu biliyoruz.  Bu genlerden biri PPAR-Y geni. Yağ sentezi metabolizmasında rolü olan nükleer bir reseptör olan bu gen insülin direnci ile ilişkili. Bu genin diziliminde Pro Ala adlı kodlama bölgesinde olan değişimde eğer bir birey yağlı beslenirse yağlanma yani obezite tetikler. Özetle; kişi kendinde olan bu özel durumu kanıta dayalı bir veri ile hayatına geçirdiğinde hem zayıflayacak hem de yaşam boyu bu kuralı bilinçli uygulayacağından kilo almaktan da kurtulacaktır.