Yazarlar

Selahattin DÖNMEZ

Selahattin DÖNMEZ

sdonmez@sdonmez.com

Organik gıda ne kadar besleyici?

Son dönemde yoğun talep gören organik besinler ile geleneksel olarak üretilen gıdalar arasında yapılan araştırmada organik süt ürünlerinin egzama riskini azaltması dışında bir farklılık bulunamadı.

Dünya genelinde organik besin için artan bir taler var. Geleneksel üretilen gıda maddelerinden daha sağlıklı olduğu görüşüyle bazı tüketicilerin organik gıda satın aldığına dair kanıtlar vardır. Bildiğimiz kadarıyla organik besinlerle potansiyel beslenmenin sağlık üzerine etkilerine dayalı hiçbir bağımsız, sistematik kanıta dayalı veri bulunmuyor.

Organik gıda maddeleri, hayvansal üretimde, bitkisel üretim ve ilaç kimyasalları kullanımının çevreyi korumadaki kontrolünü vurgulamalı ve belirtilen standartlara uygun olarak üretilmektedir. Bu araştırmada 98.727 makale incelenmiştir. En anlamlı sonuç ise özellikle bebeklerde organik süt ürünleri tüketimiyle egzama riskinin azalmasıyla ilişkilidir ama geri kalan araştırmaların çoğunda organik veya geleneksel olarak üretilen gıda maddelerine maruz kalma sonucu beslenme ile sağlık sonuçları arasında farklılık bulunamamıştır.

Son çalışmalar organik besinlerin sağlık değerini ortaya koyuyor. Bir kaç karşılaştırmalı çalışma da daha az nitrat konsantrasyonu ve daha az zirai ilaç tortusu bulunduğunu göstermiştir, fakat genellikle daha yüksek C vitamini ve fenol bileşikleri gösterilmiştir ve organik olarak yetiştirilen hayvanların sütlerinde daha yüksek linoleik asit ve omega-3 yağ asidi seviyeleri daha yüksek bulunmuştur. Fakat araştırma sonuçları arasındaki farklılık çok yüksek bitkinin üremesi, olgunlaşma süreci, hasat anındaki yaşı ve iklim koşullarına göre değişmektedir. Aynı zamanda bitkinin değeri ve sağlık etkileri arasında basit bir ilişki olmadığı da gösterilmiştir. Organik besinlerin sağlık etkileri ile ilgili analiz sonuçlarına göre karar vermek kolay değildir. Bazı canlı çalışmaları organik ürünlerde daha yüksek antioksidan ve antimutajenik aktivitenin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Bu sonuçla kanser oluşumuna sebep olan hücrelerin daha çok inhibe edildiği gözlenmiştir. ‘Sağlık etkileri’ insanlarda gözlenen hastalıklara etki olarak tanımlanmaktadır. Hayvan çalışmaları bugüne kadar organik besinlerin vücut ağırlığına, büyüme, üreme ve bağışıklık sistemine etkisini göstermekteydi.

Son çalışmalar organik besinlerin alerji yapma ihtimalinin düşük olduğunu göstermekle birlikte bazı çalışmalar şüphelidir. Geleneksel olarak üretilen ürünlerin azot içeriği daha yüksektir ve organik ürünlerin fosfor ve yüksek titre edilebilir asitliği  fazladır.