Yazarlar

Resul KURT

Resul KURT

info@resulkurt.com

Sendikaya üyelik serbest

Resul KURT tüm yazıları

Çalışanların sendikal ve örgütsel bilinçlenmeleri arttıkça sendikalı işçi sayısının da yavaş yavaş arttığı görülüyor. Anayasanın 51. maddesine göre; sendikaya üye olmak anayasal bir haktır. Emek tarafını temsil eden üç büyük sendika vardır. Türk-İş, Hak-İş ve DİSK. 

Yine işveren tarafını da temsil eden en büyük sendika TİSK’tir. 

Özellikle örgütlenmenin başlarında sendika, çalışanlar ve işverenler arasında zaman zaman gerilimler olabileceği gibi, bazen tansiyonu yüksek restleşmeler de olabiliyor. 

Hemen başta belirtelim, ister işçi, ister memur ve isterse de işverenler kendi işkollarındaki sendikalara üye olabilecekleri gibi örgütlenme açısından da özgürdürler. 

Sendikalar işçi veya işveren olan üyelerinin ekonomik, sosyal hak ve menfaatlerinin korunması amacıyla kurulmuş kuruluşlardır. 

Ülkemizde hem işçiler, hem memurlar ve hem de işverenler için sendikalara üyelik ve sendikal faaliyet imkanı vardır. 

Sendikalaşma ve sendikalarla ilgili düzenlemeler konusu, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile yapılmıştır.  

On beş yaşını dolduran ve 6356 sayılı Kanun hükümlerine göre işçi sayılanlar, işçi sendikalarına üye olabilir. 6356 sayılı Kanun anlamında işveren sayılanlar, işveren sendikalarına üye olabilir. 

Sendikaya üye olmak serbesttir. Hiç kimse sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamaz. Türk Ceza Kanunu’nun 118. maddesine göre; sendikal haklarının kullanılmasını engelleme, suçtur. Bu nedenle çalışanların sendikalı olmaları veya olmamaları yönünde baskı ve tehditte bulunulmasına yönelik cezai işlemler vardır. 

İşçi veya işverenler aynı işkolunda ve aynı zamanda birden çok sendikaya üye olamaz. Ancak aynı işkolunda ve aynı zamanda farklı işverenlere ait işyerlerinde çalışan işçiler birden çok sendikaya üye olabilir. 

İşçi ve işverenlerin bu hükme aykırı şekilde birden çok sendikaya üye olmaları hâlinde sonraki üyelikler geçersizdir. Bir işyerinde yardımcı işlerde çalışan işçiler de, işyerinin girdiği işkolunda kurulu bir sendikaya üye olabilir. 

Sendikaya üyelik, bakanlıkça sağlanacak elektronik başvuru sistemine e-Devlet kapısı üzerinden üyelik başvurusunda bulunulması ve sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile e-Devlet kapısı üzerinden kazanılır. 

Üyelik başvurusu, sendika tarafından otuz gün içinde reddedilmediği takdirde üyelik talebi kabul edilmiş sayılır. 

Haklı bir neden gösterilmeden üyelik başvurusu kabul edilmeyenler, bu kararın kendilerine tebliğinden itibaren otuz gün içinde dava açabilir. 

Mahkemenin kararı kesindir. Mahkemenin davacı lehine karar vermesi hâlinde üyelik, red kararının alındığı tarihte kazanılmış sayılır. 

İşçi kuruluşunda yönetici olduğu için çalıştığı işyerinden ayrılan işçinin iş sözleşmesi askıda kalır. 

Yönetici dilerse işten ayrıldığı tarihte iş sözleşmesini bildirim süresine uymaksızın veya sözleşme süresinin bitimini beklemeksizin fesheder ve kıdem tazminatına hak kazanır.  

Yönetici, yöneticilik süresi içerisinde iş sözleşmesini feshederse kıdem tazminatı fesih tarihindeki emsal ücret üzerinden hesaplanır. 

İş sözleşmesi askıya alınan yönetici; sendikanın tüzel kişiliğinin sona ermesi, seçime girmemek, yeniden seçilmemek veya kendi isteği ile çekilmek suretiyle görevinin sona ermesi hâlinde, sona erme tarihinden itibaren bir ay içinde ayrıldığı işyerinde işe başlatılmak üzere işverene başvurabilir. 

İşveren, talep tarihinden itibaren bir ay içinde bu kişileri o andaki şartlarla eski işlerine veya eski işlerine uygun bir diğer işe başlatmak zorundadır.  

Bu kişiler süresi içinde işe başlatılmadığı takdirde, iş sözleşmeleri işverence feshedilmiş sayılır. Yukarıda sayılan nedenler dışında yöneticilik görevi sona eren sendika yöneticisine ise başvuruları hâlinde işveren tarafından kıdem tazminatı ödenir. 

Ödenecek tazminatın hesabında, işyerinde çalışılmış süreler göz önünde bulundurulur ve fesih anında emsalleri için geçerli olan ücret ve diğer hakları esas alınır. İşçinin iş kanunlarından doğan hakları saklıdır. 

İşveren, işyeri sendika temsilcilerinin iş sözleşmelerini haklı bir neden olmadıkça ve nedenini yazılı olarak açık ve kesin şekilde belirtmedikçe feshedemez. Fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde, temsilci veya üyesi bulunduğu sendika dava açabilir.