Sosyal güvenlik esasında bir "Gelecek Teminatı" meselesidir.
İnsan onuruna yakışır bir yaşamın, emeğin karşılığını güvence altına almanın ve yarınlara huzurla bakabilmenin en güçlü dayanaklarından biridir.
Çalışma hayatında sigortalılık; yalnızca bir zorunluluk değil, aynı zamanda bireyin kendisine ve ailesine karşı sorumluluğudur. Ödenen her prim, geçirilen her sigortalı gün; emeklilikte alın terinin karşılığına dönüşen bir birikimdir. Prim gün sayıları, sadece teknik bir hesaplama değil; yılların emeğinin, fedakârlığın ve sabrın rakamsal ifadesidir. Güçlü bir sosyal güvenlik sistemi ise hem çalışanı hem işvereni korur, kayıtlı istihdamı teşvik eder ve toplumsal adaletin temel taşlarından biri olarak sosyal devlet ilkesini hayata geçirir.
Sigortalıların prim ödeme gün sayıları, Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan bildirimlerde hem sigortalılık süresinin hem de prime esas kazancın doğru tespiti açısından belirleyici nitelik taşımaktadır.
"Şubat ayı SGK gün sayısı bildirimi nasıl olmalı?" sorusu her yıl Şubat'ta klasikleşir. Özellikle Mali Müşavirler, İnsan Kaynakları çalışanları, muhasebeciler ve işverenler için kritik bir konudur. Diğer bir deyişle Şubat ayı gibi takvim günü sayısı değişken olan dönemlerde, prim gün sayısının hangi esaslara göre bildirileceği, uygulamada tereddütlere yol açabilmektedir. İşverenin ücret ödeme politikası, fiili çalışma durumu ve mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilerek prim ödeme gün sayısının tespit edilmesi gerekmektedir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu çerçevesinde "AY" kavramının 30 gün olarak kabul edilmesi ve prime esas kazancın bu sistematik içinde hesaplanması, Şubat ayına ilişkin bildirimleri diğer aylardan farklı bir teknik çerçeveye taşımaktadır. Bu nedenle Şubat ayında prim ödeme gün sayısının belirlenmesi; Tam Çalışma, Eksik Gün, İşe Giriş-Çıkış Ve Ücret Türü gibi değişkenler dikkate alınarak, mevzuat ve idari düzenlemeler doğrultusunda özel olarak ele alınmalıdır.
5510 sayılı Kanun'un 80'nci maddesinin 1'inci fıkrasının (g) bendinde aşağıdaki hüküm bulunmaktadır:
"Primlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç, sigortalının bir ay için prime esas tutulan kazancının otuzda biridir. Ancak günlük kazancın hesabına esas tutulan ay içindeki bazı günlerde çalışmamış ve çalışmadığı günler için ücret almamış sigortalının günlük kazancı, o ay için prime esas tutulan kazancının ücret aldığı gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır."
Hüküm doğrultusunda sigortalıların, AY/DÖNEM içinde ücret almaya hak kazandıkları süreler Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmektedir.
Şubat ayında prim gün sayısının doğru belirlenmesi bakımından öncelikle sigortalının ay içindeki çalışma statüsü ve ücret türü dikkate alınmalıdır. Tam ay çalışan sigortalılar yönünden, ayın 28 gün, 29 gün, 30 gün veya 31 gün sürmesi prim gün sayısını etkilememektedir. Dolayısıyla Şubat ayının tamamında çalışan tam süreli çalışanların prim ödeme gün sayısı 30 gün olarak bildirilecektir. Bu husus, aylık (maktu) ücretle çalışan sigortalılar ile günlük ücretli olmakla birlikte ay boyunca kesintisiz çalışan sigortalılar açısından da geçerlidir.
Diğer yandan ay içinde işe giriş veya işten çıkışın bulunması halinde prim ödeme gün sayısı, sigortalının fiilen çalıştığı süreler esas alınarak hesaplanmaktadır.
Bu durumda işe giriş tarihi ile ay sonu arasındaki günler veya ay başı ile işten çıkış tarihi arasındaki günler dikkate alınmaktadır. İlgili süreler "parmak hesabı" yöntemiyle belirlenerek bildirilmektedir. Ayın ilk günü işe başlayıp son günü işten ayrılan ve tam ay çalışması bulunan sigortalılar ise bu kapsamın dışında tutulmakta ve yine 30 gün üzerinden bildirim yapılmaktadır.
Ay içinde eksik çalışma bulunması durumunda ise prim gün sayısının belirlenmesinde temel ölçüt, ücret almaya hak kazanılmayan günlerin tespitidir. İstirahat, ücretsiz izin, disiplin cezası gibi nedenlerle çalışılmayan ve bu günler için ücret ödenmeyen hallerde, ilgili ayın takvim gün sayısından eksik günler düşülerek prim ödeme gün sayısı hesaplanmaktadır.
İlgili hesaplama için aşağıdaki formülün kullanılması mümkündür:
"Aydaki Toplam Gün Sayısı – Eksik Gün Sayısı = Prim Ödeme Gün Sayısı"
Örneğin, Şubat ayında işçinin istirahat raporu alması durumunda prim gün sayısının tespiti aşağıdaki şekilde yapılacaktır: işçinin 2026/Şubat ayında 8 gün istirahatli olduğu ve ayın kalan günlerinin tamamı için ücret almaya hak kazanmış olduğu varsayıldığında;
"Aydaki toplam gün sayısı – Eksik gün sayısı = Prim ödeme gün sayısı" formülü ile prim ödeme gün sayısının 20 gün olduğu bulunacaktır. Diğer bir anlatımla, 2026/Şubat ayında 28 gün bulunması ve sigortalının 8 gün eksik çalışmış olması nedeniyle, 2026/Şubat ayındaki prim ödeme gün sayısı 20 olacaktır.
Nihayetinde, Şubat ayında Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilecek prim ödeme gün sayısının tespitinde tek başına takvim gün sayısı esas alınmamaktadır. Sigortalının çalışma şekli, ücret türü, ay içindeki işe giriş-çıkış durumu ve eksik gün nedenleri birlikte değerlendirilerek prim ödeme gün sayısı tespit edilmekte ve bildirilmektedir.
Tam ay çalışan sigortalılar için prim gün sayısının 30 gün olarak bildirilmesi esası korunurken, eksik çalışma veya kısmi süreli istihdam hallerinde fiili çalışma süreleri ve ücret hak edişi belirleyici olmaktadır. Bu nedenle işverenler tarafından bordro ve SGK bildirim süreçlerinin mevzuat hükümleri çerçevesinde dikkatle yürütülmesi, hatalı bildirim kaynaklı idari yaptırımlar ve prim farklarının önlenmesi açısından kritik önem taşımaktadır.
